Bij Leeuwarden liggen tussen uitersten slechts seconden

Van onze verslaggevers LEEUWARDEN - Het was de wedstrijd van de nuchtere spruitjesboer Henk Angenent en een huilende postbode Klasina Seinstra. Maar ook de tocht van vierduizend uitvallers, honderden gewonden en die ene dode. De vijftiende Elfstedentocht bracht zaterdag euforie naast uitputting en drama. Voor de eerste rijder die na de sluitingstijd van twaalf uur aankwam, bedroeg het verschil tussen die twee uitersten slechts luttele seconden.

De dood van een 57-jarige toerrijder uit Oss tussen Harlingen en Franeker heeft wel een schaduw geworpen over het verder vlekkeloos verlopen Elfstedenfestijn. De man is waarschijnlijk door een hartaanval getroffen.

De organisatie vermoedt dat vele toerrijders onderweg de schaatsen hebben afgebonden en naar huis zijn vertrokken. Tot zondagavond hadden zich bijna 12 000 van de 16 000 gestarte schaatsers afgemeld. Volgens de reglementen moeten ook de afhakers zich laten registreren, maar daar is weinig van terecht gekomen.

Voorzitter Henk Kroes van de organiserende vereniging De Friesche Elf Steden zegt meer dan tevreden te zijn over het verloop van de tocht. In een interview met Trouw spreekt hij wel de hoop uit dat de vereniging een opener karakter zal krijgen: in de besluitvorming en in het ledental. “Het zijn heel veel ouderen, ook in de groep potentiële rijders. We moeten ons beraden hoe we meer jongeren kunnen trekken. Het zou mooi zijn als al die mensen die lid zijn en de tocht nu niet hebben gereden, hun lidmaatschapskaart inleveren. Wij gooien ze er niet uit, ze moeten zelf die beslissing nemen.”

Wanordelijkheden hebben zich afgelopen weekend niet voorgedaan. Politieagenten hoefden niet op te treden, maar konden in veel gevallen volop meedoen aan de feestvreugde. Bij de brug van Bartlehiem, waar tijdens de vorige tocht in 1986 drankmisbruik tot onrust leidde, zorgden politiemensen in burger ervoor dat er niet illegaal in drank werd gehandeld.

De NS, die tachtig extra treinen hadden ingezet, vervoerden ruim 90 000 passagiers, de regionale vervoersmaatschappij VEONN met 95 extra bussen zo'n 120 000. Beide vervoerders waren gisteren uiterst tevreden.

In totaal bezochten rond de 500 000 mensen de diverse locaties langs de Elfstedenroute. Het verslag van de vijftiende Elfstedentocht werd zaterdag gemiddeld zeven uur lang door tv-kijkers gevolgd: een recordtijd. In totaal keken ongeveer 9,2 miljoen mensen naar het rechtstreekse verslag op de televisie.

De EHBO-posten hadden het bijzonder druk, vooral op de Bonkevaart deden veel schaatsers een beroep op verzorging. Het betrof veelal bevriezingen, blaren en snijwonden. Toch hadden de meeste schaatsers zich goed tegen de kou gewapend. De meest ernstige gewonden waren een man die door onbekende oorzaak z'n neus miste, mensen met bot- en kaakbreuken of armen uit de kom en een fotograaf met een hersenschudding na een valpartij.

Elfstedenwinnaar Henk Angenent reed gisteravond al weer een wedstrijd in zijn woonplaats Alphen aan den Rijn. De plaatselijke titelstrijd trok elf deelnemers, drie A-rijders, een aantal junioren en veteranen, één vrouw. Angenent voelde een kwartiertje de naweeën van de Elfstedentocht. “Daarna ging het wel weer lekker.” Hij won, voor Ruud Borst, die zaterdag op de Bonkevaart als zesde was geëindigd.

Verbaasd en ietwat verlegen was Angenent eerder op de dag teruggekeerd naar zijn woning in Alphen. “Al die gekkigheid”, zei hij “is leuk, gewoon leuk. Maar mijn sport is schaatsen, laat mij maar lekker effe rijden.” Vandaag wordt de spruitjeskweker gehuldigd. Maar liever was hij naar de 100-kilometerwedstrijd in Eernewoude afgereisd. “Nu ga ik maar een toertochtje rijden.”

- Meer Elfstedennieuws op de pagina's 9, 10, 11 en 12.