'SJIN geeft een verkeerde voorstelling van zaken over financiële problemen'

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Een tekort van 300 000 gulden heeft de Stichting Jazz en Geïmproviseerde Muziek in Nederland (SJIN) ertoe genoodzaakt dit jaar de broekriem aan te halen. Een nieuw subsidiesysteem voor de musici zou dè oorzaak zijn van geldproblemen en is daarom na anderhalf jaar teruggedraaid, tot groot misnoegen van de musici. De reactie van de SJIN op de beleidsklachten van de Beroepsvereniging van Improviserende Musici (BIM) valt slecht bij Frans Vermeerssen, voorzitter van de BIM.

Vermeerssen: “Wij hebben er behoorlijk andere ideeën over.” Successievelijk legt hij de vinger op een aantal uitspraken en geponeerde feiten van het SJIN-bestuur, die volgens hem apert onjuist zijn. Hij verwijt het bestuur op z'n minst naïviteit en spreekt zelfs van knoeien. “Het tekort is niet òns probleem, maar wordt wel volledig en uitsluitend op ons verhaald. Bestuur en directie hebben met de instelling van het nieuwe subsidiesysteem een grote technische fout gemaakt. Wij zijn dan ook niet bereid uit eigen zak te betalen.”

De problemen ontstonden toen de SJIN in 1994 een nieuw subsidiesysteem invoerde, waaraan geen maximum was verbonden. De twee leden die namens de BIM in het SJIN-bestuur zaten, waarschuwden al in een vroeg stadium voor mogelijke negatieve consequenties. In de loop van 1995 bleek hun gelijk en trok ook SJIN-directeur Jan Schretzmeijer aan de de bel, maar uiteindelijk bleef het subsidiesysteem onverkort gehandhaafd. Gevolg: boekjaar '95 werd met een fors tekort afgesloten.

Het SJIN-bestuur stelt dat het nieuwe subsidiesysteem 'in de praktijk een behoorlijke kostenverhoging per speelbeurt' met zich meebracht, waarvan het bestuur begin 1995 vermoedde dat dit was terug te voeren tot 'ingevoerde repetitievergoedingen omdat die grotendeels in het begin van het jaar worden uitgekeerd'.

Vermeerssen: “Dat is onzin. De subsidiekosten waren van tevoren precies berekend op 362 gulden. Voorheen was dat gemiddeld 340 gulden; de kostenverhoging was dus al bekend.” De opmerking over de repetitievergoedingen vindt hij “op z'n minst naïef. Het is niet zo dat alle groepen alleen in het eerste kwartaal spelen. Bovendien werd die vergoeding alleen naderhand, per concert betaald.”

Dat de directie van de SJIN vervolgens medio '95 alarm sloeg en voorstelde de subsidies voor de rest van dat jaar fors te verlagen - hetgeen mede onder druk van het BIM-bestuur niet doorging - klopt volgens Vermeerssen wel, alleen mist hij de koppeling van dit voorstel “aan de onmiddellijke afschaffing van het subsidiesysteem. Ons was een evaluatie en eventuele bijstellingen van het systeem toegezegd. De evaluatie is niet gedaan en de overschrijding van het budget is vervolgens gebruikt als argument om het hele systeem los te laten.”

Ook de uitspraak van de SJIN over het aantal speelbeurten - waarmee het aantal optredens per muzikant wordt bedoeld - valt bij Vermeerssen slecht. Inderdaad moesten er uiteindelijk in 1995 4 300 speelbeurten worden gesubsidieerd in plaats van ruim 3 700. Alleen waren die niet, zoals in de brief staat, 'begroot'.

“Er was 915 000 gulden uitgetrokken voor het nieuwe subsidiesysteem, dat was voldoende voor ongeveer 3 400 speelbeurten. Op basis van de gegevens van 1993 waren er echter 3 700 speelbeurten berekend. Daarvoor was 1,3 miljoen gulden nodig, dus er was hoe dan ook al 300 000 gulden te weinig uitgetrokken. Dat werd verdedigd met argumenten dat er podia gingen sluiten en een aantal produkties werd overgeheveld naar het Nederlands Impresariaat. De SJIN verwachtte dat er uiteindelijk toch zo'n 3 400 speelbeurten zouden resteren. Dat pakte anders uit.

Beleidsinhoudelijk is Vermeerssen absoluut niet te spreken over de proef van de SJIN om een aantal podia een vrijwel gehalveerd jaarbedrag ineens uit te keren voor de programmering, de zogeheten 'lump sum'. “De podia zullen òf minder gaan programmeren, òf minder gaan betalen. Het argument dat gerenommeerde musici recht hebben op hogere honoraria dan aanstormend talent, snijdt geen hout. Hogere honoraria zitten er bij onderhandelingen nooit in, ze zullen alleen maar lager worden.”