Palestijnse politie verdenkt PFLP van aanslagen Tel-Aviv

AMSTERDAM - Israël heeft gisteren een omvangrijke troepenmacht gestationeerd rond de moskeeën in de oude stad van Jeruzalem. Dit met het oog op mogelijke rellen na afloop van de vrijdagse gebeden op de eerste dag van de islamitische vastenmaand Ramadan. Ook in Tel Aviv was de bewaking verscherpt nadat daar donderdagavond twee bommen waren ontploft, waarbij dertien mensen gewond raakten.

Volgens Israëls premier Netanjahoe waren de aanslagen het werk van Palestijnse terroristen. Ook de politie in Tel Aviv vermoedt dat de daders Palestijnse terroristen zijn. Zij baseert zich daarbij op het soort bommen, met explosieven en spijkers gevulde buizen, die kort na elkaar afgingen. Ook het tijdstip, precies een jaar na de dood van de Hamas-bommenmaker Jihja Ajasj, wijst mogelijk in de richting van een 'vergeldingsaanslag'. Bovendien hebben Palestijnse organisaties wraak gezworen nadat verleden week een Israëlische soldat het vuur had geopend op de markt in Hebron en daarbij vijf mensen verwondde. De soldaat, Noam Federman, zei gisteren voor de rechter dat het hem speet dat hij er niet in geslaagd was ook maar één Arabier te doden. Ook zei hij gaarne een cel te delen met Jigal Amir, de moordenaar van premier Rabin.

De minister van binnenlandse veiligheid, Avigdor Kahalani, zei gisteren dat de bommen in Tel Aviv van hetzelfde soort waren als die in de jaren zeventig en tachtig werden gebruikt bij aanslagen. Dat zou juist weer kunnen wijzen in de richting van een kleinere Palestijnse organisatie.

Toch hield de politie een slag om de arm en ook in de Israëlische pers werd gespeculeerd dat de daders mogelijk in het criminele circuit moeten worden gezocht. Reden daarvoor is de plaats van de aanslag: het oude busstation dat tot de achterbuurten van Tel Aviv behoort. De afgelopen jaren hebben zich in deze wijk veel gastarbeiders gevestigd, naar schatting zo een tweehonderdduizend, van wie de helft illegaal in Israël verblijft. Het is ook een buurt die geldt als mekka van de misdaad.

De Palestijnse politie, die nauw samenwerkt met haar Israëlische collega's bij het speuren naar de daders, opperde de veronderstelling dat de bommen waarschijnlijk waren geplaatst door leden van het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP), een radicale PLO-factie die zich verzet tegen de vredesakkoorden met Israël. Het hoofdkwartier van de beweging bevindt zich in de Syrische hoofdstad Damascus. Het volksfront was ook verantwoordelijk voor de aanslag een maand geleden op de westelijke Jordaanoever op een kolonisten-familie. Als het inderdaad om een terreur-aanslag gaat is het de eerste in Israël zelf sinds het aantreden van Netanjahoe als premier. Deze reageerde weliswaar heftig, maar nam geen van de maatregelen die zijn voorgangers plachten te nemen na aanslagen, zoals het afgrendelen van de bezette gebieden.

Hebron

Ook zette Netanjahoe meteen na een kort bezoek aan de gewonden de besprekingen voort over het Hebron-akkoord. Tot zes uur in de ochtend zat hij met de Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross. Hoewel volgens de Israëlische radio de gesprekken niet tot wezenlijke resultaten heben geleid, zag Ross toch af van zijn eerdere voornemen naar Washington terug te keren. Hij zal vandaag Arafat ontmoeten bij diens terugkeer uit Frankrijk, waar hij op bezoek is bij president Chirac.

Het Hebron-overleg zit vooralsnog vast op de vraag wat er na Hebron gebeurt. Arafat, die vreest dat Netanjahoe daarna de akkoorden de rug toe zal keren, eist garanties dat de Israëlische regering zich voor september 1997 ook uit het grootste deel van de rest van Westoever terugtrekt - zoals in de akoorden van Olso is overeengekomen. Netanjahoe wil uitstel en zou hebben voorgesteld die terugtrekking pas te beëindigen in 1999. Volgens de geruchten zou Arafat bij het vernemen van dat voorstel zowat van woede van zijn stoel zijn gevallen. De reden dat Netanjahoe uitstel wil is dat voor mei 1999 er ook overeenstemming moet zijn over de definitieve politieke regeling tussen Israël en de Palestijnen. Als Israël echter al in 1997 het land heeft overgedragen, heeft het al zijn kaarten uit handen gegeven en in feite de grondslag gelegd voor de Palestijnse staat, of althans een levensvatbare politieke eenheid. Volgens die redenering wil Netanjahoe daarom de terugtrekking en de besprekingen over de definitieve regeling gelijk laten lopen. Via Amerikaanse bemiddeling is de einddatum voor de Israëlische terugtrekking nu al teruggebracht naar 1998, maar Arafat houdt vast aan de eis dat Netanjahoe zich geheel aan de Oslo-akkoorden houdt: september 1997 dus. Overigens heeft de vorige Israëlische regeringen zich ook nooit iets aan de data van Oslo gelegen laten liggen. Het verschil is echter dat de Palestijnen ervan uitgingen dat de regeringen van de Arbeiderspartij zich aan de 'geest' van Oslo zouden houden, terwijl zij Netanjahoe ervan verdenken alles in het werk te stellen om er onder uit te komen.