Duitse politici lopen zich warm

BERLIJN - Helmut Kohl kwam zaterdag hoogstpersoonlijk naar Hannover om het startschot te geven voor de aanloop naar de verkiezingen in de deelstaat Nedersaksen, over vijf weken. Een heel rijtje verkiezingen zal dit jaar volgen, met als klapstuk de Bondsdagverkiezingen, op de laatste zondag van september.

“Een cruciaal jaar voor de toekomst van Duitsland”, zei de bondskanselier voor een menigte van zesduizend enthousiaste christen-democraten. Zijn CDU is er op uit de hegemonie van de sociaal-democratische SPD in Nedersaksen te breken. Dat huzarenstukje moet acht weken later bij de verkiezingen in de buurdeelstaat Saksen-Anhalt herhaald worden. Dan heeft de SPD niet langer de meerderheid in de Bondsraad, de Duitse Eerste Kamer. Dan kan de partij geen cruciale wetsvoorstellen meer tegenhouden.

Kohl had nog een reden dit weekeinde naar Hannover af te reizen. Minister-president van Nedersaksen is de SPD'er Gerhard Schröder, mogelijk zijn opponent bij de Bondsdagverkiezingen. Schröder heeft maanden geleden al gezegd dat hij geen kandidaat-bondskanselier wil zijn, als zijn partij bij de deelstaatverkiezingen met meer dan twee procent verliest.

Kohl wil er graag zijn steentje aan bijdragen dat de SPD een forse nederlaag lijdt in Nedersaksen. Dan is Schröder netjes afgeserveerd. Danheet de kandidaat-bondskanselier van de sociaal-democraten Oskar Lafontaine.

Deze komt in opiniepeilingen de laatste weken sterk opzetten, maar hij zal het vermoedeijk, net als acht jaar geleden, tegen Kohl moeten afleggen. Schröder is een veel gevaarlijker, populairdere tegenstander. Hij zou Kohl kunnen verslaan. Dan kan de SPD na zestien jaar eindelijk de oppositiebanken verlaten. En dan moet Helmut Kohl na evenzoveel jaren de politiek eindeijk vaarwel zeggen.

Politici van alle gezindten halen de meest gedragen bewoordingen uit de kast om het belang van de verkiezingen in Nedersaksen te onderstrepen. “Dit wordt de grootste mobilisatie van kiezers, die we in Duitsland ooit hebben gezien”, aldus de CDU'er Christian Wulff, in de deelstaat Gerhard Schröders opponent.

Binnen de SPD is de spanning te snijden. Niemand durft te voorspellen wie de slag om het lijstaanvoerderschap gaat winnen. Oskar Lafontaine heeft als voorzitter sterk greep op zijn partij, maar Schröder kan er op bogen dat hij bij de kiezers veel beter ligt.

De Duitse media stonden het afgelopen weekeinde bol van het gerucht dat de voorzitter van de SPD-fractie in de Bondsdag, Rudolf Scharping, inmiddels de kant van Schröder zou hebben gekozen. Hij zou dat aan politieke vrienden hebben verteld.

Het zou kunnen: Scharping werd ruim twee jaar geleden na een coup van Oskar Lafontaine afgezet als partijvoorzitter. Volgens ingewijden heeft de man er een flink trauma aan overgehouden en kan hij het bloed van Lafontaine wel drinken. Onder het mom 'de vijand van m'n vijand is m'n vriend' kiest Scharping nu kennelijk voor Schröder.

De twee SPD-kandidaten hebben de afgelopen weken een harde strijd gevoerd over de vraag wannéér het partijbestuur een voordracht mag doen voor het lijstaanvoerderschap. Schröder wil zo snel mogelijk na de verkiezingen in Nedersaksen een besluit, ervan uitgaande dat hij op 1 maart niet al te veel verliest, mogelijk zelfs wint. De glans van die overwinning zou dan nog op hem afstralen. Lafontaine wil om dezelfde reden juist wat meer tijd nemen.

De twee hebben elkaar gevonden op de datum van 16 maart. Dan weet Duitsland wie het op 27 september gaat opnemen tegen Helmut Kohl. Een speciaal SPD-congres in april moet de voordracht van het partijbestuur weliswaar nog bekrachtigen, maar dat is waarschijnlijk niet meer dan een formaliteit.