Harde botsing tussen Kok en burgemeester

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De Nederlandse delegatie blijft ontkennen, in het stadhuis van Jeruzalem geven ze het ruiterlijk toe: het gesprek tussen premier Kok en burgemeester Olmert van Jeruzalem eergisteravond was buitengewoon heftig en pijnlijk.

Premier Kok dreigde zelfs de ontmoeting op te breken toen Olmert hem de les las over het bezoek aan Orient House door minister van buitenlandse zaken Hans van Mierlo. Olmert noemde dat bezoek beschamend en een belediging aan het adres van Israël. Een verbolgen Kok reageerde daarop dat als Olmert niets anders te melden had het beter was uiteen te gaan.

Volgens een woordvoerder van Olmert gisteren had Kok “deze aanval niet verwacht.” Maar ook op het stadhuis van Jeruzalem wilde men gisteren best erkennen dat Olmert niet voorbereid was op de ferme repliek van premier Kok. Uiteindelijk duurde het gesprek toch de afgesproken 30 minuten. Nadien moesten beide partijen gesust worden.

Confrontaties

Ehoed Olmert, burgemeester van Jeruzalem stond ooit bekend als een flexibele pragmaticus. In het verleden, toen contacten met de PLO nog verboden waren, is Olmerts naam regelmatig genoemd in verband met het geheime overleg met de Palestijnen en met name met Faisal Hoesseini - dezelfde man die minister Van Mierlo gisteren toch ontmoette in het Orient House ondanks het bruuske protest van Olmert.

Sinds hij burgemeester van Jeruzalem is, is Olmert de meest uitgesproken pleitbezorger van de stad als 'eeuwige en onverdeelde hoofdstad van Israël'. Daarbij gaat hij confrontaties met hoogwaardigheidsbekleders uit het buitenland niet uit de weg.

Zo veroorzaakte hij een diplomatieke rel met de VS door er op te staan persoonlijk president Clinton te begeleiden tijdens diens bezoek ruim een jaar geleden aan de heilige plaatsen in het oostelijke (Arabische deel) van de stad. Olmert wilde daarmee onderstrepen dat hij burgemeester is van de gehele stad. Clinton besloot daarop van dat uitstapje af te zien.

Toen een half jaar later koningin Beatrix en prins Claus diezelfde heilige plaatsen wensten te bezichtigen, stelde Olmert zich wat minder star op, mogelijk vanwege de politiek geringere betekenis van het Nederlandse bezoek of vanwege de toch nog altijd bijzondere band tussen beide landen.

Geheim overleg

Eergisteravond in zijn gesprek met Kok vond Olmert het kennelijk niet nodig een blad voor de mond te nemen. In zijn 'strijd' voor Jeruzalem 'verklapte' Olmert deze week dat Israël in het geheim overleg voert met Palestijnen over de toekomst van Jeruzalem.

Namens Israël worden de onderhandelingen gevoerd door Ron Pondak en Jair Hirschfeld. Deze twee academici legden indertijd in het diepste geheim de basis voor het akkoord van Oslo tussen Israël en de Palestijnen. Vertegenwoordiger van de Palestijnen bij het overleg is Faisal Hoesseini, de Palestijnse leider die minister van Mierlo gisteren sprak in het Orient House.

Tegenover de Israëlische krant Davar bevestigde Faisal Hoesseini dat hij en zijn mensen overleg voeren met vertegenwoordigers van de Israëlische regering. Maar niet alleen met hen. De Palestijnen zouden ook overleg voeren met de oppositionele Likoed, de partij waartoe Jeruzalems burgemeester behoort.

Overigens is het Nederlandse bezoek aan Israël daar nauwelijks nieuws. Zondag, op de eerste dag, meldde de radio-presentator vrij laconiek: “en de bezoekers van vandaag zijn Al Gore, de vice-president van de Verenigde Staten en de Nederlandse premier Kok met zijn minister van buitenlandse zaken. Jeruzalemmers, opgelet, zij zijn het die vandaag weer voor de nodige verkeersopstoppingen zullen zorgen.”

Maandag waren de activiteiten van Kok en co een bijzin in het tv-journaal van acht uur. In het verslag over Al Gore meldde de verlaggever dat Gore een krans had gelegd op het graf van premier Rabin, “waar vlak tevoren ook de Nederlandse premier was geweest”. Gisteren vermeldden de kranten wel de ruzie tussen Kok en Olmert en somden zij uiterst summier het programma op van het bezoek uit Nederland.