Een statusverschil van 10 procent

Leraren worden drie procent onderbetaald. Maar omdat de status van het beroep de laatste tijd zo gekelderd is, leverde de leraar ook een deel van het 'psychisch inkomen' in. Druk je dat verloren aanzien in geld uit, dan moeten docenten er tien procent extra bij krijgen. Samen dus 13 procent salarisverbetering.

Dat becijferen de economen Berkhout, Zijl en Van Praag van het SEO, het economisch onderzoeksinstituut van de Amsterdamse universiteit. Hun berekening staat in het jongste nummer van het economenblad ESB.

Eigenlijk zouden leraren op een 'status-schaal' van 1 tot 10 een 7,4 horen te krijgen, vinden leraren zelf. Maar door de samenleving voelen ze zich maar ter grootte van een 4,9 gewaardeerd. Om die 2,5 punt verschil tussen 4,9 en 7,4 te compenseren, zou in geld uitgedrukt een 10 procent hoger salaris nodig zijn, becijferen de economen.

Ook over de klacht dat docenten onder flinke 'werkdruk' staan maken de SEO-economen een opmerking. Als een beroep in status daalt, wordt werkdruk ook minder acceptabel gevonden. Omgekeerd accepteert iemand met meer status ook een hogere werkdruk. De toegenomen klachten over werkdruk onder docenten zouden dan 'eigenlijk' een uitdrukking van hun statusverlies kunnen zijn. Volgens de economen is met een salarisverhoging van 13 procent jaarlijks zo'n drie miljard gemoeid. Zou de overheid dat bedrag ervoor over hebben, dan zou het met de status wellicht 'vanzelf weer goed' komen.

De ESB-berekening is bepaald niet de enige poging in beeld te krijgen of en hoe veel dan, lerarensalarissen achterlopen. De onderwijsbonden menen dat er 5,8 procent verschil gaapt tussen de onderwijssalarissen en de marktsector. Minister Hermans van onderwijs houdt het op 2,3 procent: hij houdt rekening met de arbeidsduurverkorting (adv) van leraren en met het feit dat beginnerssalarissen in het onderwijs al eens zijn verbeterd.

Berekeningen van Trouw wezen vorige maand uit dat leraren in de loop der jaren een aanzienlijk grotere salarisachterstand hebben opgelopen dan bonden of ministerie menen. Sinds 1980 bleef de loonsverhoging in het onderwijs 20 procent achter bij de loonstijging in de marktsector.