Waarheidsonderzoek overtuigt

Regie: Edward Zwick. Met Denzel Washington, Meg Ryan, Lou Diamond Phillips. Te zien in 30 bioscopen.

Lt. Kolonel Nat Serling (Denzel Washington) blaast tijdens de tankaanval per vergissing een van zijn eigen tanks op, inclusief de vriend die daar in zit. Serling wordt gekweld door wroeging, zeker als blijkt dat het leger het friendly fire-incident in de doofpot probeert te stoppen.

Terwijl het onderzoek naar zijn eigen incident voortsuddert, wordt Serling na de Golfoorlog belast met een ander onderzoek. Volgens de overlevenden van een verongelukte helikopter verdient Kapitein Karen Walden (Meg Ryan) postuum een Medal of Honor, en Serling moet uitzoeken of dat terecht is. Het Pentagon kijkt reikhalzend uit naar de eerste - helaas dode - vrouw met een Medal of Honor, maar Serling stuit op allerlei tegenstrijdigheden rondom haar vermeende heldenmoed. Ondanks tegenwerking van zijn superieuren blijft Serling zoeken naar de ware gebeurtenissen, vastbesloten om met de oplossing van deze zaak zijn eigen falen enigszins te compenseren.

Hollywood toont zich van zijn beste kant in 'Courage under fire'. Het getuigt van moed dat de eerste grote commerciële film die zich buigt over de Golfoorlog zich volledig concentreert op ernstige tekortkomingen van het Amerikaanse leger. Afgezien van wat schietende figuurtjes in de woestijn spelen de Iraki's geen enkele rol, de gevaarlijkste tegenstanders van de Amerikanen bevinden zich in de eigen gelederen.

Door middel van een intelligent scenario wordt een wezenlijke kwestie als berichtgeving van het hedendaagse oorlogsfront aan de orde gesteld. De schone hightech-beelden van CNN zijn inmiddels immers ontmaskerd als een ernstige vertekening van de gore werkelijkheid. De spectaculaire actie-scènes, gefilmd in Texas, laten de Golfoorlog zien als dezelfde onbegrijpelijke onzin uit Vietnam-films. Met succes deed regisseur Edward Zwick ('Glory', 'Legends of the fall') hiervoor een beroep op cameraman Roger Deakins, bekend van zijn werk voor de gebroeders Coen.

Minstens even gewaagd is de narratieve structuur: Serling maakt zijn ronde langs de betrokkenen en elk van hen vertelt een eigen versie van dezelfde gebeurtenissen, een procédé dat in films vooral bekendheid geniet dankzij Kurosawa's 'Rashomon'. De verschillende versies vullen elkaar aan, overlappen elkaar en spreken elkaar tegen, maar zijn stuk voor stuk geloofwaardig genoeg om de kijker net zo hard te laten zoeken naar de 'waarheid' als de hoofdpersoon.

Denzel Washington is uitstekend als deze gekwelde figuur, even integer en vastbesloten als wij zelf graag zouden zijn. Meg Ryan trotseert een dubbele hindernis: niet alleen botst haar reputatie als ideale schoondochter met die van vechtbeest, ook komt haar personage uitsluitend tot leven in flashbacks.

Alle moed en intelligentie van de makers van 'Courage under fire' wordt ontsierd door de zwaar aangezette finale, waarin Hollywood zijn andere gezicht laat zien door met maar liefst vier slotscènes tranen te trekken. Dosering is niet de sterkste kant, maar 'Courage under fire' verdient veel krediet voor het op meeslepende wijze aankaarten van een maatschappelijk gevoelig onderwerp.