Carnaval

Er was niet veel loos in de wereld en dus werd het zondagavond in het NOS Journaal nog even carnaval. Het gevolg laat zich raden: het zag er niet uit. Want een paar minuten uitzicht op een of andere optocht komt toch vooral neer op zogeheten sfeerbeelden, liefst van die tragische. Een niet al te fanatiek verklede man blaast lusteloos op een toetertje terwijl hij een kinderwagen voortduwt - close up: de slapende kleine heeft een clownsneusje geschminkt gekregen. Van Harmen Siezen konden de kijkers leren dat het ging om een katholiek feest dat in deze tijd van het jaar onder de grote rivieren wordt aangericht. En dan nu het weer.

Het zit raar in elkaar, want een maand terug deed het Friese carnaval het juist ongemeen goed op de televisie. Hoewel ik betwijfel of het van die typische boven-de-grote-rivieren-pret genoemd zal zijn, en hoewel uit onderzoek bleek dat de streek onder de grote rivieren ondervertegenwoordigd was bij het schaatsen. Het was hossen en hoempapa voor vele uren en met miljoenen kijkers aan de buis, die van de weeromstuit ook de passende drankjes lieten aanrukken, zo is uit ander onderzoek gebleken.

Met name de liedjesindustrie heeft geklaagd over het negeren van carnaval op radio en tv. Er waren dit jaar geen carnavalshits die driemaal daags op het scherm te zien waren en vierentwintig maal daags op de radio gedraaid werden. In dit laatste geval kan overigens niet helemaal van desinteresse worden gesproken. De beste beluisterde radiozenders houden er zogeheten formats op na, waarin niet echt plaats is voor een paard in de gang. Bovendien, de hits waren er niet. De noordelijken lieten het afweten, want die maken of promoten de hits, de zuidelijken maken carnavalsliedjes voor eigen gebruik.

Als er geen hits zijn bestaat carnaval nauwelijks, hooguit als probleem voor praatprogramma's. Wat een tamelijk sjofele weerspiegeling is van de stand van zaken in het land. Er komen wel andere dingen bij te pas dan alleen schlagers. Van een jaar of wat terug kan ik me herinneren dat er op de televisie nog eens uitgebreid en rechtstreeks aandacht is besteed aan carnaval - inclusief schakelingen naar een zonnige maar desolate straat op Curaçao waar elk moment de stoet kon passeren. Dat gebeurde met hulp van 'Van gewest tot gewest'. Daarmee werd de betekenis duidelijk onderstreept; een streekgebeuren, massaal maar streekgebonden. Dat was ooit. Deze keer vierde half Nederland carnaval en de andere helft, die toevallig de microfoons in handen heeft, doet alsof er niks loos is. Dat is toch raar of minstens onevenwichtig. Ook al zag ik de Tilburgse burgemeester Brokx, een gepatenteerde olijkerd, zich tevreden tonen over het gebrek aan Hollandse hits en aandacht, zodat hij zich geheel onder soortgenoten kon wanen.

Ik ga geen pleidooi houden om er hier volgend jaar de Duitse aanpak op los te laten, maar toch, het zou ergens op mogen lijken. De Duitse aanpak? Dat is twee weken volop carnaval op de buis. Er waren de afgelopen dagen meerdere momenten dat de drie Duitse open netten allemaal een carnavalsuitzending hadden. Heel Duitsland viert carnaval, leek het wel. Dat is niet zo. Het grootste deel van Duitsland doet er niks aan, of op z'n Amsterdams: geforceerd. Maar het is daar voor de tv Keulen (ARD en WDR) tegen Mainz (ZDF en Südwest 3). En omdat het ook maar een week duurt moet iedereen dan maar meedoen.

Dat kan maar het best gebeuren in een onmatig aantal uitzendingen, want dat is de enige manier waarop de kijker de kans loopt zich een beetje ondergedompeld te voelen. Op zeker moment krijg je daar dan hetzelfde van als wanneer je per ongeluk in een carnavalstoestand terechtkomt: dan maar verstand op nul, blik op oneindig en meedoen.

Bovendien is het ook leerzaam voor kijkers. Want wat je in het kader van carnaval voorgeschoteld krijgt aan goed bedoeld amateurisme, is dermate hemeltergend dat het vanzelf leuk wordt. Neem de zogeheten

buutredners. Wat die lui aan daverende lachsalvo's weten los te peuteren met hun flauwekul en hun minimale vondstjes, dat is werkelijk fantastisch. In de loop van de avond zie je iedereen steeds welwillender worden en met behulp van gedoseerde hoeveelheden sekt en bier vatbaar worden voor een langdurige, totaal mislukte en daarom misschien nog wel zo charmante sketch over een scheet. Het is gemiddeld niet om aan te zien, maar hoe pijnlijk ook, als half Nederland er zich in onderdompelt moet de tv daarvan bol staan.