Van Mierlo verslikt zich in Cyprus

Van onze correspondent STRAATSBURG - “Het uitblijven van een duurzame oplossing voor de problematiek op Cyprus kan een niet geringe hypotheek leggen op de uitbreiding van de Europese Unie en de Navo.”

Met die woorden gooide minister van buitenlandse zaken Van Mierlo gisteren de knuppel in het Straatsburgse hoenderhok tijdens een verder kalm debat over het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie. Europarlementariërs en journalisten bestookten Van Mierlo met vragen om uitleg. Beweerde de Nederlandse minister dat het Turks-Griekse geschil op het eiland in de Middellandse Zee de toetreding van nieuwe leden tot de Europese Unie en de Navo onmogelijk zou maken?

Van Mierlo werd gedwongen zijn woorden af te zwakken en terug te keren naar zijn wat omslachtig taalgebruik. “Ik zeg niet dat de uitbreiding van EU en Navo wordt bedreigd. Maar als er geen oplossing voor Cyprus wordt gevonden zal het moeilijker worden tot constructieve besprekingen te komen.”

Cyprus staat op de lijst van elf kandidaat-landen voor de Europese Unie. Het kreeg - dankzij Griekse druk - een toezegging over de start van de onderhandelingen: volgend jaar, zes maanden nadat de huidige EU-leden het eens zijn over de herziening van het verdrag van Maastricht. Brussel heeft altijd wijselijk gezwegen over de vraag hoe Cyprus eruit moet wil het tot de EU toetreden. Maar duidelijk is dat het eiland met zijn huidige deling en de oplopende spanningen onmogelijk lid kan worden.

De uitlatingen van minister van financiën G. Zalm, een week geleden, aan het adres van de zuidelijk EU-leden werden Van Mierlo gisteren nagedragen. Zalm verbaasde zich over de hysterie die in sommige Mediterrane landen heerst over de start van de muntunie. In plaats van zich in bochten te wringen om bij de kopgroep te horen, die op 1 januari 1999 vertrekt, leek het hem voor landen als Spanje, Portugal en Italië verstandig een paar jaar later toe te treden. “Die opmerkingen waren zeer mensvriendelijk bedoeld”, verzekerde Van Mierlo gisteren, “De betrokken landen hoeven zich niet beledigd te voelen. Het standpunt van de Nederlandse regering is en blijft: iedereen die aan de toelatingseisen voldoet is welkom in de muntunie, hoe meer hoe beter.”

Het debat in Straatsburg werd gedomineerd door Nederlandse europarlementariërs. Hanja Maij-Weggen beschuldigde de Nederlands regering van een gebrek aan eenheid en haalde uit naar de VVD die zich zou verzetten tegen de goede, Europees gezinde ideeën van de coalitiepartners D66 en PvdA. Ze kreeg van sommige collega's het advies terug te keren naar de Tweede Kamer. Van Mierlo deed er het zwijgen toe.