Ook Frans rapport over drugs beschadigt Çiller

Van onze redactie buitenland AMSTERDAM - “Een beschamend rapport”, zo noemt de Turkse krant Hürriyet de bevindingen van de Franse organisatie Observatoire Geopolitique des Drogues, die zich bezighoudt met drugszaken.

Het Franse rapport besteedt bij de analyse van de Turkse drugsmafia uitgebreid aandacht aan het 'Susurluk-schandaal' en noemt ook minister van buitenlandse zaken Tansu Çiller. Het is de tweede Europese oorvijg voor Çiller in een week. Vorige week zei een Duitse rechter dat Çiller bescherming bood aan twee Turkse heroïne-families.

Het Susurluk-schandaal heeft de verwevenheid van politici, hoge politiefunctionarissen, mafiabendes, geheime diensten en Koerdische stamhoofden tot onderwerp, met als bindend element de smokkel van heroïne en de strijd tegen de Koerdische guerrilla-organisatie PKK. Het schandaal barstte los toen op 3 november een Mercedes verongelukte bij het plaatsje Susurluk, bij de Egeïsche Zee. In de Mercedes zaten een politiebaas, een Koerdisch stamhoofd, een mafiabaron en een schoonheidskoningin. Sindsdien gonst het van geruchten over een bende die onder leiding zou staan van Çiller en haar man.

Het Franse rapport staat uitgebreid stil bij de rol van Mehmet Agar, een partijgenoot van Çiller, ook genoemd als topbaas in de 'bende van Çiller'. Kort na 'Susurluk' trad hij af als minister van binnenlandse zaken. Hij gaf tal van mafiaboeven valse paspoorten. Daarmee weken ze uit naar landen als Frankrijk, Duitsland en Nederland. Het rapport concludeert dat Turkse drugssmokkelaars op het hoogste niveau bescherming genieten. Vaak zijn het voormalige activisten van de uiterst rechtse organisatie van de Grijze Wolven.

Een week geleden zei een rechter in Frankfurt dat twee Turkse families, die in de heroïnehandel zitten, bescherming kregen van Çiller. Volgens Hürriyet heeft de Duitse minister Kinkel (buitenlandse zaken) geprobeerd de plooien glad te strijken met een telefoontje naar Çiller. Hij zou hebben gezegd bedroefd te zijn over de uitspraak, zonder excuses aan te bieden, wijzend op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

Volgens het Franse rapport komen de chemicaliën, die nodig zijn voor de bereiding van de Turkse heroïne, uit Libanon, Cyprus en Duitsland. De grondstoffen voor de laboratoria komen via Armenië, Georgië en Irak Turkije binnen. Maar Turkije heeft ook eigen papaverplantages, in het wonderschone Capadocië, tussen de steden Kayseri en Afyon. De laboratoria bevinden zich rondom de stad Gaziantep (bij Syrië) en in het Europese deel van Turkije, in boerderijen bij de Bulgaarse en Griekse grens.

De reacties op de Europese beschuldigingen aan het adres van Çiller zijn gemengd. Terwijl Hürriyet er niet rouwig om lijkt te zijn, en ze gebruikt om Çiller te beschadigen, reageerde zondag de Turkse minister van staat Abdullah Gül woedend. Hij zei naar aanleiding van de beschuldigingen van de Duitse rechter dat Turkije zijn politieke en economische oriëntatie kan veranderen en niet afhankelijk is van Europa. Gül is lid van de fundamentalistische Refahpartij, van premier Necmettin Erbakan.

Bij de kabinetsformatie vorig jaar duwde Erbakan Çiller naar het randje van de afgrond door in het parlement voor te stellen Çiller naar het hooggerechtshof te sturen om daar haar financiële handel en wandel uit te leggen. Erbakan redde vervolgens Çiller, nadat die, bij wijze van 'losgeld', had ingestemd met een coalitie. Sindsdien zijn Çiller en Erbakan elkaars gevangenen. Erbakan kan elk gewenst moment Çiller alsnog vernietigen, maar dat zou tevens het einde van zijn coalitie zijn.

De Europese aanvallen op Çiller zijn daarom ook gevaarlijk voor Erbakan, maar bieden hem tegelijk voordelen. Ze vergroten Çillers afhankelijkheid en maken het voor haar moeilijk om haar op Europa en Amerika gerichte buitenlandse politiek voort te zetten. Om ideologische en economische redenen wil Erbakan op termijn liever de banden met de islamitische buurstaten aanhalen.