Nederlanders ontdekten 'verkeerde' kust Australië

Dat leden van de Tweede Kamer over het algemeen weinig weten van onze vaderlandse geschiedenis was reeds bekend. Maar van een parlementariër die op uitnodiging van de Australische regering dat land bezoekt en daarvan verslag uitbrengt, zou men toch mogen verwachten dat hij zich wat meer verdiept had in de historie, zodat zijn, weliswaar op badinerende toon geuite, misser in Trouw van 28 augustus ons bespaard was gebleven.

Volgens Jan Hoekema (D66) 'vergaten' de Nederlanders in de 17e eeuw Australië te ontdekken. Hij noemt in dit verband slechts Abel Tasman. Inderdaad zeilde Tasman na zijn ontdekking van wat hij Van Diemensland noemde (het latere Tasmanië) langs het continent en kwam op de westkust van Statenland (Nieuw-Zeeland). Daarna keerde hij via Nieuw-Guinea terug in Batavia.

Wat nu de ontdekking van Australië betreft, de mogelijkheid is niet uitgesloten dat al in de 15e eeuw een Chinese vloot de noordkust aandeed en het vermoeden is gerechtvaardigd dat in de 16e eeuw Portugese zeevaarders de Australische kustlijn ook in zicht gehad hebben. Wat wel vaststaat is dat al in 1606 de bemanning van de Nederlandse koopvaarder 't Duyfken op de westkust aan wal ging, maar door de ontoegankelijkheid van het binnenland bleef deze eerste geregistreerde ontdekking van 'Groot Zuydtlandt' of 'Terra Australis' beperkt tot een kortdurend en vluchtig bezoek. Nog steeds vindt men op het schiereiland van Cape York het Duifken Point en het achterland van Port Darwin heet ook nu nog Arnhemland, waaruit dus valt af te leiden dat de Duyfken in datzelfde jaar ook de noordkust heeft verkend.

In Australia, a short history, schrijft Russel Ward: “Between 1606 and the third quarter of the seventeenth century Abel Tasman and other Dutch navigators roughly charted the coast from Cape York to the head of the Great Australian Bight and the southern coast of Tasmania.” Wie de kaart erbij pakt ziet dat dat meer dan de helft van de totale kustlijn betreft, jammer genoeg wel het onaantrekkelijke gedeelte. Langs die kustlijn treft men dan ook veel Nederlandse benamingen aan.

James Cook heeft dus bijna 170 jaar later niet, zoals de heer Hoekema beweert, Australië ontdekt, maar wel de vruchtbare oostkust. Had Abel Tasman dat ook gedaan dan was Australië wellicht ooit een Nederlandse strafkolonie geweest.