Na 13 jaar discussie durft parlement zich uit te spreken

LISSABON (AP) - Portugal gaat na jaren soebatten de abortuswetgeving regelen. Vandaag zal het parlement zich buigen over de vraag of de wet versoepeld moet worden of van kracht moet blijven.

Dertien jaar lang hebben politici het onderwerp, dat erg gevoelig ligt in het rooms-katholieke land, weten te omzeilen. Terwijl de afgevaardigden zich voorbereiden op het debat, proberen de katholieke kerk en belangengroeperingen die vinden dat vrouwen baas in eigen buik zijn de bevolking te winnen voor hun zaak.

Op de lantaarnpalen in Lissabon zijn stickers aangebracht van een vrouw die met haar enkel aan een ketting en een bal zit vastgeketend. De boodschap is duidelijk: de huidige abortuswetgeving staat gelijk aan onderdrukking van vrouwen.

Kerkelijke groepen hebben alle parlementsleden een videoband gestuurd waarop dertig minuten lang beelden te zien zijn van geaborteerde foetussen. De Katholieke artsenvereniging heeft een folder verspreid met de titel 'Laat Jantje leven'. “Alle aanvallen op het menselijk leven moeten worden verworpen”, zegt Januario Torgal Ferreira, secretaris van de Portugese Bisschoppenconferentie. De katholieke groepen zijn van plan vandaag een stille tocht naar het parlementsgebouw te houden.

De voorstanders van een vrijere abortuswetgeving, die worden aangevoerd door de Vereniging voor gezinsplanning, een onafhankelijke, deels door de regering gesubsidieerde organisatie, gaan een wake bij het parlementsgebouw houden. De vereniging vindt dat vrouwen die hun toevlucht zoeken tot illegale abortus gevaar lopen.

Volgens de vereniging vormen illegale abortussen “een van de belangrijkste met voortplanting verband houdende gezondheidsproblemen die de Portugese vrouw bedreigen”. Jaarlijks worden naar schatting 16 000 illegale abortussen uitgevoerd in Portugal.

Het is de parlementariërs dertien jaar lang gelukt het onderwerp van de agenda te houden, maar het debat is nu weer aangezwengeld door de Communisten die rekenen op een meerderheid. De regerende Socialistische partij is verdeeld tussen afgevaardigden die de versoepeling van de wet voorstaan en anderen die de wet willen handhaven. Premier Antonio Guterres is zelf voor handhaving van de wetgeving, maar laat zijn achterban vrij in zijn keuze. De Socialisten hebben 122 zetels in het 230 zetels tellende parlement.

Het wordt een spannende strijd omdat de afgevaardigden van de Sociaal-democratische partij (88 zetels) en de Volkspartij (15 zetels) ook hun eigen geweten volgen. Zeker is in ieder geval dat de Communisten (15 zetels) en de Groenen (twee zetels) voor wetswijziging stemmen.

Onder de huidige wet, die in 1984 werd aangenomen, is abortus alleen toegestaan als het leven of de gezondheid van de moeder ernstig gevaar loopt of tot de zestiende week als de foetus een “ernstige ziekte of misvorming” heeft. Die omschrijving is vaag genoeg voor discussies over de omstandigheden waaronder abortussen kunnen worden uitgevoerd. Een derde mogelijkheid is abortus tot de twaalfde week in geval van verkrachting.

De Communistische partij wil abortus op verzoek mogelijk maken tot de twaalfde week en de tijdslimiet om zwangerschappen af te breken in het geval van “ernstige ziekte of misvorming” verlengen naar 22 weken. Die extra tijd is nodig om voldoende medische testen uit te voeren.