theater

Vanavond Amsterdam, 16 Leiden, 17 en 18 Rotterdam, 23 Maastricht, 24 Nijmegen, 25 Arnhem, 26 en 27 Groningen, 30 en 31 Roosendaal.

Er wordt wel veel over gepraat. Eigenlijk wordt er alleen maar over van dattum gepraat. Door twee echtparen die naast elkaar wonen in zulke moderne oerlelijke rode bakstenen huizen waar Vlaanderen zo rijk aan is. Door Theo (Peter van den Begin) en Norma (Karlijn Sileghem), door Ludo (Erik van Herreweghe) en Lisette (Els Dottermans). En door huisvriend Guy (Jan Decleir), de eenzame vrijgezel die zo wanhopig op zoek is naar liefde, dat hij zelfs zijn toevlucht neemt tot dikke Gerda van 't frituur.

Tederheid

Het klinkt allemaal niet uitnodigend, maar de theatrale werkelijkheid is onthutsender dan het raamgegeven doet vermoeden. 'Vrijen met dieren' is opgebouwd uit twaalf scènes, door schrijver/regisseur Stany Crets volgepakt met de allergrauwste treurigheid, de meest onfatsoenlijke vulgariteit en soms een scheut intense tederheid. Mensen worden hier neergezet in een ontluisterende dierlijkheid waar de eerste de beste lapjeskat zich voor zou schamen, en de banaliteit van hun eenzaamheid, hun onbereikbaarheid voor elkaar krijgt tragische allure.

Pruttelende pastiche

Het sterkst en het meest aanwezig is het duo Decleir en Van den Begin, een Dikke en een Dunne in een pruttelende pastiche van mannetjesputterij. De laag bij de grondse citaten op het gebied van muziek, teksten en bekketrekkerij heeft Crets opgediept uit de nederigste voortbrengselen van music-hall en variété.

De impotente Theo, rondschuifelend in zijn garage of aan 't vissen, heeft zijn hand om aan Guy de graden van stijfheid van het ding te demonstreren in zijn sterke verhalen; Guy zelf kent 'maar één soort seks en dat is zatte seks. Ikke op mijne rug, ni teveel bewegen of die kamer begint te draaien en dan moet ik overgeven. En die madam bovenop mij, in haren blote wa zitten schuifelen.'

De vrouwen hebben al niet veel vrolijkers te melden. Zij kuisen het huis, terwijl hun hersenpan kookt van de onkuise gedachten. Zij 'vossen' en 'poepen' wat af in hun fantasieën, en de werkelijkheid steekt daar schamel bij af.

Goed, vergeleken met Norma en haar onmachtige Theo heeft Lisette nog de zaterdag: 'Ik bak frieten, steek een kieken in den oven, was mijne salaad. Onze Ludo komt thuis, we eten, in de namiddag rijden we het gras af, ik schuur de stoep, onze Ludo wast den auto, we eten boterhammen met kop, we kruipen voor den T.V., doen een dooske T.V.worstjes open, kijken naar ne weekend film met een beetje seks in. Dan doet onze Ludo zijn onderhemmeke uit, legt het over de lamp en dan weet ik al hoe laat het is.'

Diezelfde Ludo blijkt, ondanks zijn ronduit lullige zaterdagavond-ritueel, in zijn fantasieën een beslist onaangename sadist. Bij de 'comedy' en de 'knipoog' van Crets' sketches kies ik er daarom voor het zout bij scheppen er bij te nemen. Want 'Vrijen met dieren' is in wezen een asgrauwe en flink naargeestige zedenschets uit het lage Gentse land. Of is de schrille humor mij hier te vreemd gebleven?