DRIEKONINGEN

Een goed boek dat Sinterklaas in Madrid bezorgde is 'De Taalvos' (uitgave Thomas Rap). Het is een niet al te lijvig werk, dat alfabetisch valstrikken in de Spaanse taal opsomt. Neem bijvoorbeeld het woord 'bomba'. Het betekent 'bom', maar ook: geweldig, fantastisch, enorm. 'Lo he pasado bomba' wil zeggen dat je je geweldig hebt vermaakt. Als iemand een echte stoot of spetter is, kan dat worden verwoord met: 'está bomba'. Of: 'leche'. Letterlijk: melk. Maar 'un mala leche' is een rotvent. En 'es la leche', 'dat is het toppunt'.

De Taalvos somt ook van oorsprong buitenlandse woorden op, inmiddels ingeburgerd in het taalgebruik: 'dopaje' (doping), 'fútbol' (voetbal), 'mitin' (meeting), 'boicoteo' (boycot) en 'flirtear' (flirten). Dat is nog makkelijk, net als 'jefe de marketing' (marketingchef). Maar de valstrik zit bijvoorbeeld in 'éxito' (niet uitgang, maar: succes).

Drie Nederlandse woorden die ook in het Spaans bestaan: 'pólder', 'dique' (dijk) en 'kráker'. Het laatste woord is overigens, ondanks de nog redelijk bloeiende kraakbeweging, inmiddels weer in ongebruik. Halverwege de jaren tachtig stond het nog wel eens als graffiti in de Madrileense metrostations: 'Kraken!'. Gangbaarder is nu 'ocupar' (kraken) en 'ocupa' (kraker). 'Klapschaats' nog niet gesignaleerd in Spaanse media, maar dat zal te wijten zijn aan de alles overheersende voetbalgekte. El patín clack?

Enigszins hilarisch werd begin december gereageerd op de verhalen over Sinterklaas die uit Spanje komt. Vooral de gedachte dat hij met de stoomboot Madrid verlaat werkt lachwekkend: de rivier Manzanares die door de hoofdstad loopt is een onooglijke en gore waterstroom. Dagblad El País meldde de aankomst van Sinterklaas in Nederland wel, onder de kop 'De Madrileense kerstman'. De naam van de bisschop was in het verhaal ietwat verbasterd tot Sinter Klaas. Zijn 'moorse bedienden' heetten Zwirte en Piet. Citaat: “Zij bespioneren de komende vijftien dagen de Nederlandse kinderen, om vast te stellen of ze goed genoeg zijn geweest om op 5 december geschenken te ontvangen.”

Maar kerstman of niet, Sinterklaas houdt stand. Zo geldt het nauwelijks anders in Spanje, waar dinsdag het katholieke driekoningen als het belangrijkste feest van het jaar geldt. De vorsten Melchor, Gaspar en Baltasar bezorgen dan hun cadeaus voor alle Spaanse kinderen. Dat gaat iets nuchterder dan in Nederland: de magische koningen arriveren gewoon op de nationale luchthaven Barajas. In de laadruimte van het vliegtuig worden hun kamelen vervoerd.

Hun aankomst vindt plaats op een moment dat Spanje zich al een maand opmaakt voor driekoningen. Ruim voor kerst liggen Melchor-, Gaspar- en Baltasar-poppetjes van chocolade in de supermarkt. En ook in eindeloos veel reclames wordt dankbaar gebruik gemaakt van het gegeven van de drie wijzen, die een ster volgen. Hun plaats van bestemming is dan het benzinestation van Repsol of de dure warenhuisketen van Corte Inglés.

Daar zijn de koningen op de dag van hun aankomst ook te vinden, en kinderen leveren er hun traditionele brief af, die ze voor de koningen maken. Dit schrijven kent een vast stramien. Onder de aanhef 'Lieve drie koningen' worden allereerst alle goede verrichtingen van het afgelopen jaar vermeld en daaronder, iets korter, alle tekortkomingen. De brief eindigt met 'En verder wil ik graag hebben. . .', waarna het verlanglijstje volgt.

De nacht voor driekoningen hangen de kinderen hun sokken op. Daarnaast staat water en haver voor de kamelen klaar. Voor de koningen zelf is er een glas whisky. En geen cognac, zoals het buurmeisje vorig jaar haar vader voorstelde. “Altijd maar whisky, ik zet cognac klaar.” Een blik van haar vader op zijn kostbare fles in de kast volgde, met de snelle opmerking: “Cognac, daar houden de koningen niet van. Zet maar whisky neer. Veel beter voor ze.” Op de dag die volgt wacht een stapel cadeautjes in de woonkamer. Die schijnen binnen vijf minuten uitgepakt te zijn. Daarna volgt de ruzie met broer of zus, ook geheel volgens de traditie.