Asielbeleid CDA is humaan en zorgvuldig

Het verkiezingsprogramma van het CDA wordt dit weekend vastgesteld. De standpunten rond gezinsbeleid, sociale zekerheid, zorg en veiligheid zijn in en buiten de partij goed ontvangen.

Het programma kiest duidelijk voor een sterk sociaal gezicht en een stevige kijk op het gebied van waarden en normen. Het standpunt rond asielbeleid leidt daarentegen tot meer discussie, getuige de kritiek van CDJA-voorzitter Teusjan Vlot ('Asielbeleid is CDA onwaardig', 27 januari), P. de Haan (oud-lid CDA-programcommissie, 30 januari) en de RPF-jongeren (4 februari).

Volgens het CDA moet allereerst worden gewerkt aan de oorzaak van vlucht. Via ontwikkelingssamenwerking en mensenrechten beleid moet de bron van het probleem worden aangepakt. Helaas zal dit beleid niet kunnen voorkomen dat er toch mensen zullen moeten vluchten. Hiervoor beschrijft het programma de volgende lijn:

- bij voorkeur opvang eigen regio; - individuele toetsing; - kortere procedures; - snellere integratiemogelijkheden in de Nederlandse samenleving; - zorgvuldig uitzettingsbeleid van afgewezen asielzoekers.

Dat alles vereist een Europees asielzoekersbeleid, met de erkenning dat veel asielaanvragen niet politiek maar economisch gemotiveerd zijn.

Deze groep stelt het CDA voor het grootste dilemma. Gaan economische vluchtelingen voor hun plezier weg? Nee, natuurlijk niet. Ook een economische vlucht is een vlucht. Betrokkene vertrekt dan misschien niet meteen voor een veilige, wel voor een betere toekomst. Het valt zelfs te begrijpen, dat wanneer andere wegen zijn afgesloten, mensen hiervoor de enige nog openstaande weg gebruiken: zich als politiek vluchteling presenteren. Ik zeg gebruiken, maar kan ook zeggen misbruiken. Want daar wringt de schoen. Geen enkele politieke partij kan heen om dat dilemma. Misdaadorganisaties verdienen intussen goud geld aan de handel in economische vluchtelingen. De vluchtelingen zelf zijn geen misdadigers, maar wanhopig op zoek naar een betere toekomst. In Nederland bestaan naast veel vrijwilligers intussen ook een hele bedrijfstak die hun brood verdienen in de 'asielindustrie'. Tegen deze achtergrond moet het advies van het Partijbestuur van het CDA worden gezien. De suggestie om niet verwijtbaar onverwijderbaren na vijf jaar automatisch een verblijfsvergunning te geven leidt tot ongewenste situaties als deze: Een Chinees landt op Schiphol en vraagt asiel. Deze aanvraag mag (terecht) niet geweigerd worden. De aanvraag wordt afgewezen. Betrokkene verklaart zich bereid terug te gaan. (Hij weet immers toch dat de China onderdanen nooit terugneemt). De Chinese ambassade weigert zoals verwacht de afgewezen asielzoeker, die nu niet verwijtbaar onverwijderbaar is (hij wil immers best) en automatisch een verblijfsvergunning krijgt.

Nog moeilijker wordt het als een asielaanvrager zonder paspoort (inmiddels ruim 80 % van alle aanvragers) zegt uit een land te komen waarvan hij weet dat Nederland niet kan of zal uitzetten (Irak) of uit een land waar geen centrale regering meer is waarmee Nederland zaken kan doen. Consequentie zal zijn dat iedere documentloze asielzoeker die zegt uit een van deze landen te komen goede kans maakt om na 5 jaar automatisch een verblijfsvergunning te krijgen.

Onze politici moeten denken en werken op dit politieke macro-niveau, terwijl veel van onze leden als vrijwilliger met de individuele asielaanvrager te maken hebben - een mens met een naam, wanhopig op zoek naar een betere economische toekomst. Dat maakt de eerdere reacties in Trouw sympathiek maar onverstandig. Het in het huidige programma weergegeven standpunt is zeer evenwichtig.

Discussie over asielzoekers kent altijd alleen maar verliezers. Monopoliseren van het morele gelijk is daarbij ongepast. Als CDJA-voorzitter Teusjan Vlot schrijft dat het asielbeleid niet christen-democratisch zou zijn en het CDA onwaardig, gaat hij een grens over. Ook hier geldt: 'samenleven doe je niet alleen'. Ook bij moeilijke en impopulaire beslissingen heeft het bestuur recht op onzorgvuldige weging van standpunten. Ik vind het standpunt zorgvuldig en humaan.