Wie durft Turkije Europa's grenzen te laten bewaken?

Hoe hoog is de prijs die Europa bereid is te betalen voor het afsluiten van zijn grondgebied voor anderen? Europa, getuige van grootscheepse razzia's van de Turkse politie, draagt hier verantwoordelijkheid. Onder grote Europese druk voert de Turkse overheid deze acties uit.

Italië handelt met zijn onderzoek naar de ware (politieke of economische) motieven van de eerder uit Turkije binnengekomen Koerden volgens de regels. De VN heeft de Italiaanse overheid geprezen voor zijn zorgvuldigheid. Desondanks vond de meerderheid van de Europese regeringen het nodig de Turkse overheid in te schakelen, met dramatische gevolgen.

Een aantal Europese landen heeft in de verdragen van Schengen en Dublin met elkaar afspraken gemaakt over de verantwoordelijkheden voor de behandeling van asielaanvragen: het land waar de asielzoeker het gebied van de gezamenlijke verdragsstaten binnenreist is verantwoordelijk voor de behandeling van dat asielverzoek.

Italië behoort tot de verdragsstaten. Turkije niet. Als een boot vol met mensen vanuit Turkije in Italië arriveert en zij daar asiel vragen, dan vallen zij onder de verantwoordelijkheid van de Italiaanse regering.

Toch vinden de Europese staten de afhandeling door Italië niet genoeg. De aantallen asielzoekers die vanuit Italië doorreizen naar met name Duitsland en Nederland zouden groot zijn. Dit bracht Kohl tot ferme uitspraken dat geen van de betrokken asielzoekers Duitsland zou binnenkomen omdat Duitsland de grens zou sluiten.

Deze maatregel druist regelrecht in tegen de gemaakte verdragsafspraken. Ook de Nederlandse regering verscherpt de grenscontroles terwijl het Schengen-verdrag afspraken bevat over open grenzen tussen de Schengen-landen.

Men vertrouwt blijkbaar niet op de uitvoering van de verdragen van Schengen en Dublin, althans niet door een van de lid-staten, Italië.

Ondertussen lijken de verdragspartners ook niet bereid te zijn om nadere afspraken te maken over een gedeelde verantwoordelijkheid van de opvang van asielzoekers die het Schengen- c.q. Dublingebied binnenreizen.

Zelfs als in een hypothetisch geval zou blijken dat een verdragsstaat zich niet aan de afspraken houdt, blijft de vraag of de hulp moet worden ingeroepen van Turkije.

Het land heeft zijn verplichtingen uit het Vluchtelingenverdrag beperkt tot vluchtelingen afkomstig uit Europa. Bovendien is het bepaald niet van onbesproken gedrag waar het de rechten van de mens betreft.

Dit leidde binnen de Europese Unie onlangs nog tot het besluit om Turkije nu niet toe te laten tot de EU.

Van de Turkse overheid is bekend dat zij al vele jaren een strijd voert tegen het, naar zelfstandigheid strevende, Koerdische deel van haar bevolking. Turkije beschouwt dit als een strijd tegen terrorisme. Logisch dat zij zowel Turkse als Iraakse Koerden als 'economische' vluchtelingen bestempeld.

Deze strijd vertoont alle kenmerken van een regelrechte oorlog. Daarbij houdt de Turkse overheid zich absoluut niet aan de minimale regels die in geval van oorlog gelden. Vele onschuldige burgers zijn het slachtoffer en hele dorpen worden platgebrand in het kader van de strategie van de verschroeide aarde. Turkije schroomt daarbij niet de eigen landsgrenzen te overschrijden, bijvoorbeeld die van Irak.

In vele rapporten van ondermeer Amnesty International staat bovendien dat de Turkse overheid op grote schaal politieke tegenstanders (niet alleen Koerden) ernstig mishandelt en martelt.

Door een beroep te doen op de Turkse overheid laat Europa Koerdische vluchtelingen over aan een regime dat zich meer dan eens te buiten ging aan marteling en mishandeling. Die houding maakt Europa medeverantwoordelijk voor het lot van vele Koerden uit Turkije en Irak. Gelet op de geschiedenis mag men met recht hiervoor vrezen.

Europa wil en moet geen zaken doen met landen die vuile handen hebben waar het de mensenrechten betreft.

Het dient zelf de verantwoordelijkheden te dragen die het in dit kader heeft en niet de andere kant op te kijken waar het het respect voor de mensenrechten betreft zodra dat 'goed' lijkt uit te komen.

We hadden gehoopt en verwacht dat de Europese regeringen het jaar, waarin juist de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens wordt gevierd, zorgvuldiger en met meer respect voor mensenrechten en mensenlevens waren begonnen.