'Geen tijd om te lezen'

Al meer dan tien jaar doet een groep inwoners van Aalburg pogingen om in hun gemeente een bibliotheek van de grond te tillen. Krachten uit confessionele hoek zijn echter, zacht uitgedrukt, niet bijster enthousiast. Donderdag komt de kwestie in de gemeenteraad.

,,In Aalburg wonen hard werkende ondernemers. Die hebben geen tijd om te lezen''. Deze uitspraak van wethouder C. van der Pol (namens Belangen Aalburgse Burgers, BAB) is tekenend voor de stroom waartegen zij die graag lezen al jaren oproeien. Met de BAB staan namelijk ook de SGP, RPF/GPV en eenmanspartij C. Honcoop tamelijk gereserveerd tegenover de komst van een bibliotheek.

Alle mogelijke argumenten hebben de voorstanders - sinds kort verenigd in een stichting - aangedragen om het nut van boeken lezen aan te tonen. Tot zelfs cijfers van de GGD, die leren dat de Aalburgse jeugd een taalachterstand heeft. Niets mocht tot nu toe baten. Het wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar iedereen in Aalburg weet dat het confessionele deel der natie beducht is om subsidie te verstrekken voor de uitleen van boeken die mogelijk aanstootgevend, godslasterlijk, zedenkwetsend of gezagsondermijnend zouden kunnen zijn.

Aalburg is niet de enige plaats waar een bibliotheek in orthodoxe kringen moeilijk ligt. Zo ondernam de SGP op Tholen onlangs bij de begrotingsbehandeling 2000 nog een poging de bibliotheek te censureren. Van de bieb in Sint-Philipsland is bekend dat boeken met afbeeldingen op de kaft waarop vrouwen met blote armen of benen zijn te zien, ooit van de omslag werden ontdaan en bladzijden waarop alleen maar werd gezoend, eruit werden gescheurd.

In Aalburg duurt de strijd voor een eigen bibliotheek al ruim tien jaar. Diverse groepen inwoners maakten zich er in die periode sterk voor, maar haakten min of meer gedesillusioneerd af. Een belangrijk moment was oktober 1995 toen b. en w. bij de inrichting van een mogelijke bibliotheek kozen voor de 'Staphorster variant'. Daarin worden boeken waarin noch wordt gevloekt, noch zinneprikkeling bevatten van een 'positief' label voorzien. Allemaal om principiële tegenstanders van een bibliotheek over de streep te trekken.

Er is gepraat over de mogelijke vestiging van een bieb in de oude kleuterschool, in sociaal centrum De Boerderij, in het voormalige Groene Kruisgebouw en tenslotte over het nieuw te bouwen multifunctioneel centrum. Voor die laatste locatie waren de tekeningen al klaar; toch werd het onderdeel bibliotheek - 'te duur in relatie tot het politiek draagvlak' - op het allerlaatst nog uit het plan geschrapt.

Het is maart 1999 als zeven bewoners de stichting Bibliotheek Aalburg (SBA) oprichten. Secretaris Enid de Weever: ,,We hebben vergaderd, advies ingewonnen, diverse bibliotheken bezocht, gerekend en getypt en uiteindelijk een plan opgesteld. Zelfs wisten we de politiek zover te krijgen dat een medewerkster van de provinciale bibliotheekcentrale voorlichting kwam geven over hoe een bibliotheek werkt aan de leden van de commissie maatschappelijke zaken...''

Dat was dinsdag en van enige confessionele oppositie was bij niets te merken. Wel van enige desinteresse, aldus De Weever. ,,Meneer Klerk van de SGP was geïnteresseerd, maar Van der Pol zat te slapen en Honcoop was al weg voordat het afgelopen was.''

Maar het feit alleen al dat de raadscommissie bereid was zich te laten informeren, beschouwen de voorstanders van de bieb als een grote stap vooruit.

Donderdag staat de bibliotheek in de gemeenteraad op de agenda. Inzet is het plan van de stichting, waarin twee varianten voor een bibliotheek zijn uitgewerkt. Als satelliet van de bibliotheek in Werkendam of Waalwijk (kosten: 167 000 gulden) of zelfstandig (bijna vier ton). De politiek wil tot nog toe maximaal 150 000 gulden besteden. De Weever: ,,Het gaat er nu om of men bereid is méér te doen. Wij zijn duidelijk. Zegt de raad 'ja' tegen een hoger budget, dan helpen wij mee de bibliotheek gestalte te geven en anders niet. Het is deze keer alles of niets.''