Alevieten boos op Amsterdamse Balie

Ik ben benieuwd wat de minister ervan vindt dat de liberale moslims niet zijn uitgenodigd', zegt Mehmet Kaplan, vice-voorzitter van de organisatie Hakder, de overkoepelende organisatie van 28 alevitische verenigingen.

Hij doelt op minister van binnenlandse zaken Dijkstal, die misschien morgen een van de sprekers is in het Amsterdamse culturele centrum de Balie, tijdens een discussie-bijeenkomst over de wenselijkheid van een Nederlandse imamopleiding. Kaplan is boos omdat de alevieten geen spreker mogen leveren voor de discussie in de Balie, die onder leiding staat van Jan Tromp, adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant.

De moslimsprekers hangen allen de soennitische islam aan. Kaplan: “En dat terwijl wij alevieten over dit onderwerp een heel duidelijk standpunt hebben. Een imam moet het land kennen waarin hij werkt. Je benoemt toch ook niet een Algerijnse imam in Marokko? Daarom moet er volgens ons een Nederlanse imam-opleiding komen. En nu mogen wij, terwijl we zo'n duidelijk standpunt hebben en maar liefst 90 000 mensen vertegenwoordigen, geen spreker leveren. We hebben er wel om gevraagd, maar hebben geen reactie gekregen”.

De organisatie is in handen van de Balie en Forum, een vereniging waarin allerlei organisaties van minderheden zijn samengebracht. Volgens Naci Demirbas, bestuurslid van Forum, heeft het niet uitnodigen van een alevitische spreker niets te maken met de afwijkende opvattingen over de islam die de alevieten, een belangrijke, liberaal denkende minderheidsgroep in Turkije, erop nahouden.

Demirbas, die niet de organisatie van de bijeenkomst in handen had, wil er toch wel iets over kwijt: “Natuurlijk zijn de alevieten welkom in de Balie, ook als discussianten. Maar de alevieten kennen het instituut imam niet. Ze hebben wel voorgangers, dede's, maar die hebben een andere positie dan imams. De alevieten kennen geen geïnstitutionaliseerde imamopleiding. Daarom hebben we geen alevitische spreker uitgenodigd”.

Kaplan: “Als wij in Turkije de gelegenheid zouden krijgen om een officiële alevitische imamopleiding op te zetten dan begonnen we direct. Het klopt dat er nu zo'n officiële opleiding niet bestaat, maar dat komt omdat wij eeuwenlang zijn onderdrukt. We moesten overleven, en dan is een school niet het eerste waar je aan denkt. Overigens krijgen ook onze voorgangers wel degelijk een opleiding. Ze moeten vijf jaar studeren bij andere dede's, en een examen afleggen bij een commissie. Pas dan mogen ze zich dede of imam noemen”.

Radi Suudi, hoofd publiciteit van Forum, vindt het jammer dat het allemaal zo gelopen is: “Als ik nu het programma zou samenstellen zou ik ernstig overwegen Kaplan te laten meedoen. Bij het brainstormen hadden we een journalistiek uitgangspunt. Er gebeurde wat bij zulke dingen gebruikelijk is, we lieten zo'n twintig namen de revue passeren waarvan er uiteindelijk een paar overbleven. We hebben nooit de pretentie gehad om alle stromingen binnen de islam uit te nodigen”.

Gevarieerd aanbod

Maar nu is er maar één stroming, de soennitische islam.

Suudi: “We hebben een gevarieerd aanbod aan sprekers. Emin Ateé vertegenwoordigt min of meer de nationalistisch denkende Turken, Oussama Cherribi is VVD-kamerlid van Marokkaanse komaf van wie ik niet zeker weet of hij gelooft, en we hebben een Nederlandse imam, Abdulhawid van Bommel. Kaplan reageerde toen het programma al gereed was. Ik kan hem nu niet op de valreep als spreker toevoegen. Maar ik vind zijn argumenten valide.

De kans is groot dat we binnenkort weer een bijeenkomst zullen organiseren met de islam als thema. Nu meneer Fortuyn de Bolkestein-discussie over de islam heeft gerecycled is daar zeker aanleiding toe. We zullen dan ook aan Kaplan denken. Want hij heeft gelijk, de alevieten en de sji'ieten vormen belangrijke hoofdrichtingen in de islam''.