Panama gaat z'n kanaal beheren

Dinsdag is het zover. Dan wordt in Panama-Stad de overeenkomst getekend die ervoor zorgt dat Panama het bestuur krijgt over het Panama-kanaal. De overdracht zelf is nog ruim twee weken later: op oudejaarsdag.

Sinds de opening in 1914 behoorde het 85 kilometer lange kanaal de Verenigde Staten toe. Het verbindt de Atlantische en de Grote Oceaan.

Komende dinsdag zullen onder anderen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Madeleine Albright en ex-president Jimmy Carter aanwezig zijn. De laatste kwam in 1977 met generaal Torrijos overeen dat het kanaal aan het eind van de eeuw in Panamese handen over zou gaan.

Eind vorige eeuw kocht de Amerikaanse president Theodore Roosevelt de bouwvergunning van de Franse Ferdinand de Lesseps, die een mislukte poging had ondernomen om een kanaal te graven.

Anders dan de Fransen, die uit commerciële overwegingen een kortere vaarweg wilden, hadden de Amerikanen een politiek motief: controle over de twee oceanen. Het kanaal was tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog van groot strategisch belang. In 1945 waren 60 000 militairen langs het kanaal gelegerd.

Tegenwoordig wordt het kanaal vooral voor economische doeleinden gebruikt. Vijf procent van alle handelsschepen gebruikt het kanaal. Voor de doorgang moet een schip gemiddeld 130 000 gulden betalen.

De tol kan Panama goed gebruiken. Investeringen zijn namelijk nodig om het kanaal geschikt te maken voor zware scheepvaart. Panama heeft daar zeventien miljard gulden voor nodig.