Grote onvrede PvdA-gewest over sociaal beleid kabinet

NIJMEGEN - Binnen het PvdA-gewest Gelderland bestaat grote onvrede over de sociale inbreng van de partij in het gevoerde kabinetsbeleid. Samen met de vier andere noordoostelijke PvdA-gewesten zal het gewest Gelderland dit ongenoegen op het jaarlijkse PvdA-congres, zaterdag in Zwolle, in een motie aan de orde stellen.

Behalve dit eensgezinde ongenoegen bestaat er bij sommigen in het Gelderse PvdA-gewest ook nog andere onvrede. Volgens PvdA-bestuurder Ton Willems, heeft de landelijke politieke top zich blijkbaar zo aan het regeerakkoord overgeleverd dat een inhoudelijke discussie over de partijkoers wordt ontweken. Juist op het inhoudelijke partijcongres in Zwolle. Hij zegt het onomfloerst.

Willems, congresafgevaardigde van de PvdA-afdeling Hoevelaken en bestuurslid van PvdA-gewest Gelderland, schaart de uitkomst van het Ziektewet-debat onder de noemer 'afbraak'. Willems: “Eerst de WAO, de Nabestaandenwet, nu de Ziektewet en straks het volgende. Dit is afbraak waarvan ik het nut niet zie. Het was ook niet voor niets dat de PvdA-senatoren kansloos protesteerden tegen deze wetgeving. Als de Wöltgens-en en Van den Bergh-en het al niet meer begrijpen, hoe moet ik het dan als simpel PvdA-lid nog snappen, laat staan de PvdA-achterban.”

Volgens Willems, lid van de partij sinds 1967, is met de privatisering van de Ziektewet opnieuw solidariteit uit de samenleving weggenomen. “Maar juist daarom ben je lid van die club. Ik sprak woensdag een PvdA-vakbondsman die leden zag weglopen en complimentjes krijgt van de VVD. Dan zitten we toch fout. De PvdA moet het hebben van zijn sociale inbreng. Solidariteit moet het kenmerk zijn van de partij. Met de verrechtsing heeft de PvdA nog geen enkel nieuw lid gewonnen. Nee, het gaat nog lang niet goed.”

Ook Geert van Rumund, fractieleider van de PvdA in de Nijmeegse gemeenteraad en congresafgevaardigde voor de afdeling Nijmegen, plaatst de laatste tijd steeds grotere vraagtekens bij het optreden van zijn partij in de landelijke politiek. Hij vindt het daarom tijd worden voor een evaluatie van de PvdA-rol in de paarse coalitie. Van Rumund: “We moeten de balans opmaken van twee jaar paars beleid met de PvdA. Komt de PvdA daarbinnen nog wel voldoende naar voren en kunnen we ons sociale gezicht nog wel voldoende waarmaken? Wallage zegt dat de duur en hoogte van uitkeringen door deze jongste maatregel overeind zijn gebleven. Maar dit keer was de prijs erg hoog.”

Van Rumund vindt dat het congres in Zwolle een signaal moet geven richting de PvdA-Tweede-Kamerfractie. Samen met de vier andere noordoostelijke gewesten is een motie in voorbereiding om een dergelijke evaluatie op het congres voor te stellen. “Onder het kopje 'ongenoegen' willen we dit op het congres toch met enig gezag naar voren brengen. We willen duidelijk maken dat hiermee de grenzen zijn bereikt en misschien zelfs al overschreden. Je moet afvragen of regeringsdeelname op deze wijze nog wel verantwoord is. Als plaatselijk bestuurder moet ik het ook nog kunnen uitleggen. Dat wordt steeds moeilijker. Maar in zo'n evaluatie kan de fractie misschien toch nog uitleggen waarom het desondanks belangrijk is om in de regering te zitten. Er zijn ook argumenten te bedenken waarom ze het wel moeten doen. Maar ik zit wel op het randje” , geeft Van Rumund toe.

Onvrede

Voorzitter Willems van de afdeling Hoevelaken wijt de onvrede binnen zijn plaatselijke afdeling en het gewest Gelderland voor een belangrijk deel aan de strakke sturing vanuit de partijtop. De inbreng van de partijtop is volgens Willems te ver doorgeschoten. “Het is erg centralistisch met Kok en voorzitter Rottenberg. Er wordt veel opgeofferd aan het regeerakkoord, omdat ze allemaal willen regeren. Maar je moet er wel wat mee opschieten. Andere ideeën binnen de partij krijgen weinig kans. Ik heb het idee dat alles moet wijken voor het regeerakkoord, zelfs de discussie in de partij”, aldus Willems. Daar doen voor hem eerdere discussies in het land niets aan af.

Willems merkt op dat het PvdA-congres van zaterdag in Zwolle nog maar weinig ruimte heeft voor amandementen op de voorliggende stukken. En dat terwijl er eerder drie rapporten op tafel lagen, waaronder het rapport 'De wonderbaarlijke terugkeer van de solidariteit' van Paul Kalma. Willems: “Dat vonden veel oude socialisten een prima stuk. Maar Kalma kreeg op z'n kop van Kok en Wallage, omdat ze schrokken van zijn conclusie dat het sociale aspect uit het oog werd verloren. Na alle discussies in afdelingen en gewesten, waar iedereen met groot enthousiasme aan deelnam, is de nu voorliggende slotresolutie erg mager. De angel is eruit. Als je nu het hoofdstuk leest over arbeid, kennis en ruimte, denk je: heb ik daar al die tijd over zitten discussiëren? De kwaliteit van de nota's vind ik niet terug in de congresstukken. Als je ziet waar negenhonderd afgevaardigden het straks over mogen hebben is het wel een verrekt mager aftreksel van die schitterende rapporten; er staat niets lelijks in. Dat kunnen CDA en VVD zo overnemen.”

Moeilijk

Volgens Willems tekent het een beetje de gang van zaken: “Alles wat binnen het parlement moeilijk ligt, in de samenwerking met VVD en D66, wordt niet op het congres naar voren gebracht. Dat is jammer. Het is niet wervend naar de jeugd, naar niemand eigenlijk. Het is zo voorgekookt dat er niet meer dan een tandeloos stuk van over is gebleven.”

Van Rumund is het op dit punt niet eens met zijn collega uit Hoevelaken. De Nijmegenaar meent juist dat door de gekozen aanpak wordt voorkomen dat er eindeloos over punten en komma's wordt gesproken. Van een te centralistische partijtop is hem vooralsnog niets gebleken. “Misschien ben ik daarin naïef. Maar het zijn deels procedurele zaken. De vroegere congressen waren op den duur verschrikkelijk. Het gaat niet om een komma hier en daar. Het gaat om de inhoud, de stelingname. Je bent ergens voor of tegen. De inhoud moet centraal staan en ik heb vertrouwen dat dat ook zaterdag zo zal zijn. En ik ben geen klapmachine.”

Willems heeft er overigens nog wel vertrouwen in dat de partij zijn sociale gezicht zal hervinden. Ook al constateert hij cynisch dat er weinig nieuwe partijleden bijkomen. Willems: “Ik heb nog wel hoop hoor. Het hele kapitaal-ontregelt de samenleving. Op een gegeven moment keert de wal het schip. Dat hoop ik tenminste. Maar als je nu ziet dat het aantal daklozen toeneemt, dat is toch van de ratten.”