BROEIKASEFFECT

Een ambtenaar van de gemeente is gekomen om de datsjabewoners van Utrecht te adviseren over milieu-vriendelijk tuinieren. Het gemeentebestuur van de Domstad heeft begin dit jaar het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen verboden.

De Utrechtse amateurtuinders kregen een prachtig contract voorgelegd, waar de datsjabewoners aan de Amstel jaloers op zijn. In ruil voor het milieu-vriendelijk tuinieren verplicht de gemeente zich de komende tien jaar de tuincomplexen met rust te laten en niet op te offeren voor huizen, kantoortorens of snelwegen. Het zaaltje in het buurthuis zit aardig vol. De diaprojector zoemt. De gemeenteambtenaar spreekt grote woorden. Hij heeft het over 'de morele plicht' van datsjabewoners 'de samenleving' niet te vergiftigen. De landbouwvoorlichter droomt van schooltuintjes waar de kinderen 'teelttechnisch' onderwijs krijgen, zodat ze later van de kunstmest en gifspuit afblijven.

De tuinders zuchten hoorbaar. Ze hebben te weinig school gehad om de taal van de ambtenaar te verstaan. Op het scherm verschijnen beestjes, veel beestjes. Luizen, tot reuzen vergrote bacteriën, slakken, mieren. Het is beangstigend wat er allemaal rondkruipt in de tuin. Zolang je ze met het blote oog niet ziet, kun je je er nauwelijks druk om maken. Maar de datsjabewoners met een moestuin weten precies welke rampen de kleine ettertjes kunnen aanrichten. De ambtenaar raadt hen aan naar de landbouwberichten op de radio te luisteren, waar melding wordt gemaakt van dreigende plagen. Zo kunnen ze dan de ramp voor zijn en de aardappelen op tijd rooien.

De deskundige heeft het bij herhaling over 'diversiteit'. Luizen hangen niet graag boven een tuin waar de planten door elkaar staan. Ze raken tureluurs van al die kleuren. En dan zouden de datsjabewoners wat vriendelijker moeten zijn voor de ongediertebestrijders. Zo zouden zij in de hersft de dode planten moeten laten staan, zodat het lieveheersbeestje zijn winternestje in de bladeren kan maken.

Het is al laat op de avond als de datsjabewoners hun vragen mogen afvuren. Een doorgewinterde tuinder staat op. Hij is behoorlijk kwaad dat hij tegenwoordig zijn zieke planten niet meer mag verbranden. “Dat is dè manier om snel verspreidende ziektes te voorkomen, meneer.” Een agent van de milieupolitie probeert het verbod, onder gejoel van de zaal, te verklaren. Hij verhaalt over het broeikaseffect en probeert de tuinders te sussen met de mogelijkheid een vergunning aan te vragen. “Waarom doet u zo moeilijk over een klein vuurtje”, roept de datsjabewoner. “Weet u hoe ze in Rusland de gelekte olie opruimen? Die steken ze in de fik, meneer.”