Evacuatie bij hoogwater in 1995 was niet nodig

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Het besluit tot evacuatie van ruim 200 000 mensen tijdens het hoogwater van 1995 was onnodig. Dat staat in het boek 'Hoog Water', dat dinsdag aan minister Jorritsma van verkeer en waterstaat wordt aangeboden.

Het boek, van de journalist Rudie van Meurs, beschrijft de gebeurtenissen die voorafgingen aan de massale evacuatie uit het rivierengebied in februari 1995. Volgens Van Meurs schuilde het echte gevaar niet in het wassende water, maar in een volstrekt gebrek aan kennis over de stabiliteit van de dijken. Bovendien was er een vertrouwelijk rampenplan, dat gretig aan de praktijk werd getoetst door wat Van Meurs 'de kleine autoriteit' noemt, die 'eindelijk eens geschiedenis kon schrijven'. Met name burgemeester D'Hondt van Nijmegen, onder wiens leiding het plan was opgesteld, en ing. H. Kok van het polderdistrict Groot Maas en Waal worden in dat opzicht genoemd.

Het geheime plan, waarin Rijkswaterstaat en andere belanghebbende instanties niet waren gekend, kent een kritische waterstand van 16,50 meter boven NAP bij Lobith: boven die grens moet onmiddellijk evacuatie volgen. De meeste leden van de rampenstaf die eind januari 1995 bijeen kwam, kenden noch het rampenplan, noch die grens en werden door D'Hondt en Kok voor het blok gezet. Onder aanvoering van beiden werd vervolgens tot evacuatie opgeroepen, toen die kritische grens dreigde te worden overschreden. Rijkswaterstaat, dat evacuatie niet nodig achtte en het ook niet eens was met de grens van 16,50 meter, kon de klok al niet meer terugdraaien, omdat de eerste bewoners toen al op de vlucht waren geslagen.

De media worden in het boek als medeschuldigen aangewezen: ir. R. E. Jorissen van Rijkswaterstaat zegt dat alle paniek, opwinding en de evacuatie “deel uitmaakten van een geweldige opklopperij door de media”. Met name de tv-journalisten maakten veel ophef over bij voorbeeld de scheur die zou zijn ontstaan in de dijk van Ochten. Van Meurs ontdekte dat die scheur al zeventig jaar oud was en nooit voor gevaar had gezorgd.

- ZENZ 1: Alarmfase drie