Vogelbescherming boos over knieval EU voor Fransen

ZEIST - De Europese Commissie wil de mogelijkheden tot de jacht op vogels tijdens de voorjaarstrek zodanig verruimen dat Frankrijk de huidige illegale jachtpraktijken kan voortzetten.

Vogelbescherming Nederland spreekt van een “ongelooflijke stap terug” en een knieval voor de wensen van de Franse jagers. Deze trekken zich tot nu toe niets aan van het jachtverbod tijdens de voorjaarstrek, dat is opgenomen in de Vogelrichtlijn. Aanleiding tot het voorstel is een uitspraak van het Hof van Justitie in Luxemburg dat de Franse regeling van de jacht tijdens de voorjaarstrek in strijd is met de Europese Vogelrichtlijn uit 1981.

Drs. E. Osieck van Vogelbescherming wijst erop dat met het voorstel van het dagelijks bestuur van de Europese Unie (EU) niet alleen de Franse praktijken worden gesanctioneerd, maar dat ook in andere zuidelijke lidstaten de bescherming van vogels tijdens de voorjaarstrek weer onder druk komt te staan. Osieck: “Landen als Italië, Spanje en Portugal hanteren nu 31 januari als sluitingsdatum van de jacht op vogels. Wanneer het voorstel wordt aanvaard, maakt de jachtlobby in deze landen zich opnieuw sterk voor het loslaten van deze vaste einddatum.”

De Europese Vogelrichtlijn leidde met name in de zuidelijke lidstaten tot ingrijpende veranderingen, omdat vogels daar veel minder beschermd waren dan in de noordelijke lidstaten. Osieck: “Er worden daar soorten bejaagd die in noordelijke lidstaten reeds lang bescherming genieten. Zo wordt in Frankrijk nog steeds op merels en lijsters gejaagd, onder meer voor de pâté.”

Om de tegenstellingen tussen noord en zuid te overbruggen, hanteert de richtlijn twee lijsten. Op de eerste staan 24 soorten vogels die in alle lidstaten mogen worden bejaagd, zoals wilde eend, meerkoet, fazant, houtduif, patrijs en hout- en watersnip. De tweede lijst telt 55 soorten, waarop slechts in enkele lidstaten mag worden gejaagd. Osieck: “In Nederland mag op zeven soorten van deze lijst worden gejaagd, waaronder kolgans, zwarte kraai en vlaamse gaai. In landen als Spanje en Italië is mede door de invloed van de Vogelrichtlijn de jachtwetgeving aangescherpt. In Italië zijn nog achttien soorten van deze lijst bejaagbaar, in Spanje zeventien. Frankrijk staat met 41 van de 55 soorten veruit bovenaan.”

De richtlijn stelt ook beperkingen aan de periode waarin op deze vogels mag worden gejaagd: niet in het broedseizoen en niet tijdens de voorjaarstrek. Osieck: “Het is logisch om tijdens de voorjaarstrek niet te jagen, want dan doen de vogels krachten op. Bovendien weet je van iedere vogel die je dan schiet, dat die niet zal broeden. Vrijwel alle lidstaten hanteren een vaste einddatum voor de jacht, ook Spanje en Italië - deze ligt vrijwel overal op 31 januari. Alleen Griekenland (10 maart) en Frankrijk vormen een uitzondering. In Frankrijk beslist het departement tot wanneer op welke soort kan worden gejaagd. Zo kan het gebeuren dat bij Bordeaux tot in april massaal op tortelduiven wordt gejaagd.”

Een Franse natuurbeschermingsorganisatie vocht bij een rechtbank in Nantes de Franse regeling voor de vaststelling van de sluitingsdata van de vogeljacht aan. De rechtbank legde daarop een aantal vragen voor aan het Hof van Justitie in Luxemburg en dat bepaalde vorig jaar dat op grond van de Vogelrichtlijn de sluitingsdata volledige bescherming van trek- en watervogels tijdens de voorjaarstrek moeten waarborgen. Ook zijn gespreide sluitingsdata per vogelsoort in strijd met de richtlijn.

Osieck: “Uit het arrest blijkt dat de Franse praktijken illegaal zijn. Als een donderslag bij heldere hemel kwam de Europese Commissie echter met een voorstel tot wijziging dat de uitspraak van het Hof ongedaan maakt en dat volledig de ruimte biedt aan de gangbare Franse praktijk. Het is duidelijk dat Frankrijk hier achter zit, want het voorstel is nu al in de Franse wet verwerkt.”

In het voorstel is 20 februari de uitgangsdatum. Als van een niet-bedreigde soort de trek vóór die datum begint, mag de jacht maximaal negentien dagen na het begin van de trek doorgaan; voor bedreigde soorten is dat negen dagen. Als de trek ná die datum aanvangt, ligt bij niet-bedreigde vogels de sluitingsdatum van de jacht maximaal negen dagen na het begin van de trek; voor bedreigde soorten moet de jacht tien tot twintig dagen voor de trek worden gesloten.

Een krankzinnige regeling, vindt Vogelbescherming. Osieck: “De commissie zegt duidelijkheid te willen scheppen, maar dit leidt alleen maar tot chaos. Met een vaste einddatum voor alle soorten, weet iedereen waar hij aan toe is. De grens van 20 februari is willekeurig en arbitrair. Het begin van de trek varieert per soort van jaar tot jaar en van plaats tot plaats. Door het voorstel wordt het mogelijk dat bij een vroeg begin van de trek de volledige populatie aan de jacht wordt blootgesteld. Waarom zou een vroege trekker niet in dezelfde mate bescherming behoeven als een late trekker?”

“Gespreide sluitingsdata leiden tot verwarring, omdat soorten op elkaar lijken. Zeker in de schemering, waarin de Fransen veel jagen, schiet je dan gemakkelijk op de 'verkeerde' soort. Ook de verstoring duurt voort: van een knal heb je last, ook al is-ie voor een lotgenoot van een andere soort bedoeld. En wie kan dat allemaal nog controleren en handhaven? Je moet alle soorten en de daarbij behorende data kennen. We hopen dat de raad van ministers en het Europarlement deze regeling tegenhouden.”