Vandenbroucke weg na 'verbranden' smeergeld

Van onze correspondent BRUSSEL - De Belgische minister van buitenlandse zaken, Frank Vandenbroucke, heeft gisteravond ontslag genomen. Eerder op de dag gaf Vandenbroucke toe dat hij als voorzitter van de Vlaamse Socialistische Partij opdracht had gegeven om geld, dat in kluizen van de partij lag, te verbranden.

De smeergeldaffaires die binnen de Socialistische Partij (SP) zijn opgedoken eisen hiermee hun eerste politieke slachtoffer. En dat slachtoffer is uitgerekend de man die door vriend en vijand wordt beschouwd als een van de meest integere politici die er in België te vinden is.

Vandenbroucke, die in 1989 voorzitter was geworden van de SP, ging zich in 1991 direct bezig houden met de partijfinanciën en kwam tot de ontdekking dat de SP beschikte over twee kluizen bij de bevriende Codep-bank. In die kluizen bleken enkele miljoenen franken te liggen van duistere herkomst. Vandenbroucke gaf penningmeester Etienne Mangé daarop de opdracht dat geld te verbranden. Mangé zit momenteel in voorarrest.

De Vlaamse kant van de Agusta-affaire kwam vorige maand boven water, toen justitie in Zwitserland bewijzen vond voor betaling van een kleine drie miljoen gulden aan enkele functionarissen van de SP. De leiding van de partij, onder anderen Vandenbroucke en de huidige Navo-secretaris-generaal Willy Claes, ontkende aanvankelijk iedere betrokkenheid, maar erkende later van de zaak te hebben geweten.

Justitie is nog altijd op zoek naar de ambtenaar die met dat geld werd omgekocht. Die wordt gezocht in de omgeving van Willy Claes, die destijds als minister van economische zaken direct betrokken was bij de keuze voor Agusta.

De leiding van de SP geeft ruiterlijk toe dat de boekhouding van de partij in de jaren tachtig een chaos was. Vandenbroucke wilde orde op zaken stellen en stuitte daarbij op twee kluizen, waarvan de inhoud niet in de boeken voorkwam. “Ik wilde een streep trekken onder het verleden en mijn neus daar niet in steken”, zei Vandenbroucke gisteren, toegevend wat naïef te hebben gehandeld. “Steek dat geld in brand”, had hij Mangé gezegd.

Nu is dat in België op zich al strafbaar. Op het verbranden van bankbiljetten staat een straf van maximaal drie maanden. Mangé negeerde de order van zijn partijvoorzitter echter. Het geld werd door Mangé gebruikt, al is nog niet duidelijk waarvoor. Gisteren verrichtte justitie opnieuw huiszoeking bij de SP.

De sleutels van de kluizen waren in handen van Carla Galle die tot 1991 nationaal secretaris was van de SP. Mangé zou aan justitie hebben verklaard dat hij de drie miljoen van Agusta aan Galle heeft doorgespeeld. Galle is door justitie gehoord, maar heeft tegenover de pers tot nu toe ieder commentaar geweigerd. België is bijzonder benieuwd naar haar rol, ook omdat Galle de vrouw is van Karel van Miert, nu lid van de Europese Commissie en tot 1989 voorzitter van de SP. Van Miert heeft steeds gezegd niets te weten van smeergelden.

Vandenbroucke wordt als minister opgevolgd door zijn partijgenoot Erik Derycke, de staatssecretaris voor ontwikkelingssamenwerking. Zijn functie als vice-premier wordt overgenomen door minister van binnenlandse zaken Johan Vande Lanotte.

- Op pagina 5: Portret Vandenbroucke