Schröder gekraakt

Het Duitse bedrijfsleven komt massaal in opstand tegen het beleid van het roodgroene kabinet van bondskanselier Gerhard Schröder. Grote ondernemingen waarschuwen dat de plannen van de regeringspartijen SPD en Groenen desastreus dreigen uit te pakken voor de werkgelegenheid.

In een brief aan Schröder laten 22 topmanagers geen spaan heel van de sociaal-economische politiek die zijn regering voert. Ze vallen vooral over de belastingplannen die de Bondsdag gisteren met de stemmen van de regeringsfracties vóór heeft goedgekeurd.

De wijzigingen in het fiscale systeem houden onder andere in dat energie zwaarder wordt belast. Tot de briefschrijvers behoren de directies van Krupp, Basf, Bosch en Lufthansa.

Begin deze week lieten de gezamenlijke Duitse kamers van koophandel al weten dat zij geen enkel vertrouwen meer hebben in het kabinet-Schröder. Dat voert in hun ogen een zigzagbeleid. Ze voorspellen dat de economische groei zal teruglopen naar anderhalf procent. De rood-groene regering gaat nog uit van een groeipercentage van twee.

Vooral de SPD heeft fel gereageerd op het rapport van de kamers van koophandel. ,,Dit is pure stemmingmakerij'', zegt een bondsdaglid. De sociaal-democraten noemen het ongehoord dat het bedrijfsleven, uit woede over de belastingplannen, het kabinet nu de schuld geeft van een teruglopende conjunctuur.

Werkgeversvoorzitter Hans-Olaf Henkel zei gisteren: ,,Deze belastingplannen kosten op grote schaal arbeidsplaatsen. Dat weet iedereen: grote en kleine bedrijven, en ook buitenlandse investeerders.''

,,Alleen minister van financiën Oskar Lafontaine en zijn adviseurs zien dat kennelijk nog niet in.'' Een vertegenwoordiger van de organisatie van het midden- en kleinbedrijf noemde de financiële politiek van de regering 'totale chaos'.

Het kabinet-Schröder heeft na eerdere kritiek van het bedrijfsleven de fiscale plannen al verzacht. Zo zijn belastingvoordelen, die pas vanaf 2002 zouden gelden, enkele jaren naar voren gehaald. Maar daarmee is het verzet van de ondernemingen niet gebroken.

Enkele grote concerns dreigen, in al dan niet bedekte termen, naar het buitenland uit te wijken. De directie van de verzekeringsmaatschappij Allianz liet zich het afgelopen weekeinde in die zin uit. Ook de elektriciteitsgigant RWE overweegt een deel van de investeringen niet meer in Duitsland, maar in omringende landen uit te voeren.

Het sociaal-economisch klimaat in Duitsland staat verder onder druk door enkele grote cao's die onlangs zijn afgesloten of waarover overeenstemming binnen handbereik ligt.

Zo is er in de metaal een principe-akkoord over een loonsverhoging van in totaal 4,2 procent, volgens deskundigen veel te hoog.

Ook de metaalbedrijven klagen steen en been, maar ze stemmen in meerderheid toch met de loonsverhoging in om arbeidsonrust te voorkomen.

Ambtenaren zien hun salarissen met 3,1 procent stijgen. Minister Schily van binnenlandse zaken (SPD) is daarmee weliswaar akkoord gegaan, maar hij heeft de vakbonden gezegd dat ze niet raar moeten opkijken als gemeenten zich gedwongen zien arbeidsplaatsen te schrappen.

De opstand van het bedrijfsleven is een zware belasting voor de gesprekken over een 'Verbond voor werk' die het kabinet-Schröder tot stand wil brengen. Inmiddels hebben vakbonden, werkgevers en regering twee overlegronden achter de rug. Die hebben geen concrete resultaten opgeleverd.

Maar winstpunt is in ieder geval dat de sociale partners nog met elkaar praten, al komen er uit de rijen van de werkgevers steeds afwijzender geluiden. Volgens hen is het overleg over bestrijding van de werkloosheid vechten tegen de bierkaai als op hetzelfde moment cao's worden afgesloten met veel te sterke loonstijgingen.

De vakbonden vinden de looneisen alleszins gerechtvaardigd. Zij wijzen op de nog steeds vrij comfortabele winsten die bedrijven boeken.

Bovendien hebben werknemers zich de afgelopen jaren gematigd opgesteld. 'Het einde van de bescheidenheid' is nu in zicht, aldus de bonden. Zij voelen zich ook gesterkt door een opmerking van minister Lafontaine, die ten tijde van de kabinetsformatie, vorig jaar herfst, zei dat hoge lonen meer koopkracht inhouden en dus goed zijn voor de economie.