Knallende koppijn na concert van vijf uur

Lodewijk da Silva Rosa is violist bij het Nederlands Philharmonisch Orkest. Hij speelt dezer dagen de Walküre, een opera van Richard Wagner van vijf uur.

“Als je van een dergelijk optreden thuis komt gaat het nog wel, maar de volgende dag heb je knallende koppijn. Ik niet alleen, hoor, velen klagen daarover.

Dat komt door het continu concentreren, de druk om permanent een topprestatie te moeten leveren, de eis van totale perfectie. De spanning die je voelt als je op het podium staat is groot, veel groter dan het gros van de mensen denkt. En zo lang achter elkaar, is dan eigenlijk niet te doen.''

Om de stress te verlagen, loopt hij hard. “Dat werkt bloeddrukverlagend en het is goed voor je hartslag. Het is mijn vorm van ontspanning. Op die manier zorg ik dat ik fysiek in conditie blijf om dit vak vol te houden.”

Er speelt meer dan alleen prestatiedruk. Het repeteren kan lang duren. Honderd man op honderd vierkante meter, dat betekent heel lang zitten zonder veel beweging. “Dan ga je je ergeren, want je mag niet weg. Dat heb je als je met veel mensen in een kleine ruimte zit.”

De bij het FNV aangesloten concertmusici eisen bij de komende CAO-onderhandelingen 3,5 procent meer loon en vermindering van de werkdruk. De druk is enorm, maakt Da Silva Rosa duidelijk.

“We treden met deze opera zo'n twee à drie keer per week op, vaker kan niet vanwege de zangers. Maar bijvoorbeeld het balletorkest treedt vaak zes en soms zelfs zeven keer per week op. Een veertigurige werkweek hebben wij niet, daar gaan we overheen.

Allereerst doordat je je op de werkdruk voorbereidt door thuis veel te studeren. Maar ook als je vrij bent, ben je altijd bezig met je vak. Wij zijn wel twee dagen in de week vrij, maar dan kan je echt niet op zaterdag een boom gaan omzagen ofzo. Je moet altijd aan je handen denken. Als je op maandag een voorstelling hebt, moet je je daar zondag al op voorbereiden.''

Concertmusici willen onder meer een betere spreiding van vakantiedagen, om de werkdruk te verminderen. Da Silva Rosa: “Wij hebben zes weken per jaar vakantie, die kan je niet opnemen, die krijg je gewoon. Zes weken lang gaat de tent dicht. Alleen in die zes weken kun je het instrument echt wegleggen.

Het is zo geregeld dat je een overlap hebt met de schoolvakanties, meestal drie weken. Ik heb vijf kinderen, voor mij is dat dus belangrijk. Maar dit jaar bijvoorbeeld moet ik de laatste tien dagen van die drie weken wel al gaan oefenen. Dan wordt de tijd die ik met mijn kinderen kan doorbrengen wel heel kort.

Mijn laatste vakantie heb ik geklust. Maar ik moet daar dus wel tien dagen eerder mee ophouden om mijn vingers weer in het gareel te krijgen.''