Wenen biedt ieder zijn eigen bal

Het Oostenrijks Toeristenburo wijst ook nog op het Bonbonball, op 16 februari in het Wiener Konzerthaus, waarop de charmantste bezoekster haar gewicht in chocola krijgt uitgekeerd. Inlichtingen over de bals, ook over kaartverkoopadressen: Oostenrijks Toeristenburo, Stadhouderskade 2, 1054 ES Amsterdam. Tel. 020-6129682.

Nergens ter wereld vormt het balgebeuren zo'n onmisbaar bestanddeel van het leven. Geen andere stad beschikt ook over zo'n rijk aanbod. Van de loodgieters tot de bonbonmakers, van de communisten tot de Zigeuners heeft ieder zijn eigen bal.

Vanavond is het de beurt aan de Italiaanse gemeenschap: een klein, maar fijn bal in het schitterende Paleis Auersperg. De afloop is als vanouds. Eerst voert een gezelschap jonge dames en heren een formatiedans uit, die tenslotte in de algemene wals eindigt. Tegen middernacht, wanneer de bezoekers wat losgekomen zijn, vindt een algemene quadrille plaats. En tot slot is er de tombola voor het goede doel. Eén ding is misschien wat teleurstellend: de zuiderlingen vormen een kleine minderheid. “En ik had zo gehoopt dat ik een knappe Italiaan zou leren kennen”, verzucht een studente kunstgeschiedenis. Om mee te doen hoef je er niet bij te horen. Dat is een principe dat voor vrijwel alle bals geldt. Ook bij het Jagersbal in de Hofburg, het voormalig keizerlijk paleis, kunnen waarschijnlijk maar weinigen met een jachtgeweer omgaan. Het enige wat verplicht is, is dat de bezoekers in folkloristische kleding verschijnen: een Trachtenanzug voor de heren en een Dirndl voor de dames. Ongetwijfeld hebben velen die avond een ontevreden blik in de spiegel geworpen. Terwijl een baljurk nog een beetje camoufleert laat zo'n Dirndl met zijn diepe decolleté en geheven boezem wel erg duidelijk zien dat je geen tienerfiguur meer hebt.

Ook in andere opzichten valt er genoeg te zien. Terwijl een fanfare de bezoekers begroet, vindt bij de balopening een kleine roofvogel-show met valken en adelaars plaats. Desondanks kunnen niet alle dierenvrienden het bal appreciëren. “Jacht is moord” heet het op het spandoek van een klein groepje demonstranten voor de ingang. Af en toe is het moeilijk om een keuze te maken. Op 24 februari hebben niet alleen de taxichauffeurs hun befaamde bal, maar ook de psychotherapeuten. Wie dat nog te alledaags vindt, kan naar het goochelaars-bal, waar je de hele avond gratis naar goochelkunsten kunt kijken.

In één opzicht hebben de bals aan betekenis verloren. Was het vroeger de ideale gelegenheid om een levenspartner te vinden, tegenwoordig nemen de meeste balbezoekers hun begeleiding mee. De grootste kans om een goede partij te vinden bestaat nog op de bals van de studenten-corpora. De Rudolfina-Redoute heeft wat dat betreft een bijzondere attractie: meisjes die een masker dragen, mogen tot middernacht de heren ten dans vragen. In een speciale dans worden de dames dan door hun danspartners van hun masker ontdaan, en dan... Nou ja, dat wordt aan de fantasie van de paartjes overgelaten. Noteren dus: 19 februari in de Hofburg.

Vier dagen eerder is het de beurt aan het beroemdste en meest omstreden bal van de wereld: het Opernball. Lange tijd ging het bergaf met het Opernball. Was het in de jaren zestig nog het trefpunt van de groten der aarde, in de jaren tachtig haalde het vooral het nieuws vanwege de rellen die er plaatsvonden. De laatste jaren was zelfs dat niet meer het geval. Ioan Hollender, de directeur van de Staatsoper, kon openlijk verklaren dat het bal der bals wat hem betreft wel afgeschaft kon worden.

Deze keer wijst alles erop dat het Opernball in elk opzicht weer een sensatie wordt. Niet alleen is voor het eerst sinds jaren weer een demonstratie aangekondigd, bovendien geeft de filmwereld acte de présence. Sharon Stone, Michael York, Jane Russell en Bo Derek zijn maar enkele beroemdheden die hun komst aangekondigd hebben. Tegen betaling welteverstaan. Wie in het middelpunt van de belangstelling wil staan, nodigt gewoon een Hollywood-ster uit en telt daar een slordige 100.000 dollar voor neer. De kampioen wat dat betreft is de aannemer Richard Lugner. Na Joan Collins en Sophia Loren had Lugner dit jaar eigenlijk O.J. Simpson mee willen nemen. Het is uiteindelijk Grace Jones geworden.

Lotte Tobisch, de balpresidente, moet van dit alles niets weten: “Voor mij is de eigenlijke ster het bal zelf.” En gelijk heeft ze! Onvergetelijk is de aanblik van het Jungdamen- en Jungherrenkomitee dat op de klanken van Ziehrers Fücherpolonaise de balzaal binnenmarcheert. De heertjes keurig in rok, de jonge dames in witte robes met kroontjes. Het summum van heteroseksualiteit. Of kan Tobisch zich ook voorstellen dat paren van hetzelfde geslacht aan het Jungdamen- und Jungherrenkomitee deelnemen? De grande dame van het Opernball blijft verbluffend ruimdenkend: “Wat mij betreft mogen ze. Het moeten dan wel minstens twee paren zijn, omdat ze twee aan twee opkomen.” Dat zal dus een bijzonder opera-bal worden volgend jaar.

Tot dan toe hoeven de homo's en lesbiënnes echter niet op een droogje te zitten. Op 11 mei vindt in het stadhuis het Life-Ball van de Aids-stichting plaats. De laatste jaren heeft dat zelfs het Opernball wat in de schaduw gesteld. Niet alleen worden er de meest extravagante kostuums gedragen, bovendien treden beroemde Oostenrijkers - van voetballers tot ministers - op als modellen in de modeshow, waarin dit keer de creaties van Paco Rabanne centraal zullen staan. Vorig jaar liep Dagmar Koller, de echtgenote van burgemeester Zilk, zo zwierig over het podium, dat haar borst uit haar decolleté glipte. Wat elders een schandaal was geweest, werd door de bezoekers van het Life-Ball met een glimlach begroet. Wie durft dan nog te beweren dat bals burgerlijk zijn!