Athene en Rome maken de meeste kans op Spelen 2004

Van onze sportredactie LAUSANNE - Twee flessen Kaapse wijn en een boek. Het zijn de enige twee presentjes die Hein Verbruggen overhield aan zijn inspectietocht namens het IOC langs de oorspronkelijk elf kandidaatsteden voor de organisatie van de Olympische Spelen 2004.

Waarmee de voorzitter van de internationale wielrenunie maar wil aangeven dat de berichten deze week over vermeende omkopingspraktijken door Stockholm en Kaapstad zwaar overdreven zijn. Het olympisch regentendom, met voorzitter Juan Antonio Samaranch voorop, wil er ook niets meer van horen. Het viel allemaal wel mee. Misverstanden en goede bedoelingen. Ach, de Zweden wilden de IOC-leden alleen maar wegwijs maken in de kleurige wereld van IKEA-meubeltjes en de (Zuid)-Afrikanen vonden het wel leuk als de partners van hun olympische vertegenwoordigers ook naar Zwitserland zouden reizen. De incidenten mogen vooral geen smet werpen op de IOC-sessie deze week in Lausanne. En al helemaal niet op de apotheose, vanavond om iets over half zeven. Dan maakt Samaranch bekend waar over zeven jaar de 25ste Olympische Spelen worden gehouden.

Toch moeten de beschuldigingen niet helemaal worden gebagatellisseerd. “In de laatste dagen voor de stemming kun je de Spelen niet meer winnen, maar wel verliezen”, was de veelzeggende reactie van Bob Scott toen 'zijn' Manchester vier jaar geleden de strijd om de Spelen van 2000 verloor ten gunste van Sydney.

Als de Britse stelling opgeld doet, dan hoeft Stockholm zich geen illusies meer te maken om na 92 jaar weer eens het olympisch circus binnen te halen. In de afgelopen weken zijn enkele bomaanslagen gepleegd op sportaccommodaties in Zweden. Die kwamen niet zomaar uit de lucht vallen, want in het Scandinavische land is een ruime meerderheid van de bevolking tegen de Spelen. Op sportief en logistiek gebied staat Stockholm overigens sterk in de plus. De Zweden hebben in het afgelopen decennium een schat aan ervaring opgedaan met de organisatie van veel grote sportevenementen (zoals EK voetbal en WK atletiek) en beschikken dan ook al over de benodigde accommodaties.

Het ligt voor de hand dat delegatieleider Olaf Stenhammer op deze punten het accent legt als hij vanochtend vroeg als eerste van de vijf overgebleven kandidaten de officiële presentatie moet houden ten overstaan van de 107 stemgerechtigde IOC-leden.

Na Stockholm - al met al een sterke outsider - volgt Kaapstad. De Zuid-Afrikanen hopen dat de aanwezigheid van Nelson Mandela in Lausanne extra stemmen oplevert. De president is de drijvende kracht achter de kandidatuur, die vooral een symbolisch karakter lijkt te hebben. “We bouwen een nieuwe maatschappij op en de wereld is verplicht ons daarbij te helpen. De Spelen zijn een enorme uitdaging. Niet alleen voor ons, maar voor het hele continent”, zei Mandela bij aankomst.

Kaapstad heeft, behalve sentimentele argumenten en veel sympathie, weinig te bieden. De sociale onrust is groot, de misdaad tiert welig, de politieke situatie is instabiel en de infrastructuur is gebrekkig.

Athene is de derde kandidaat. Met Rome behoort de bakermat van de Olympische Spelen tot de grote favorieten. De Griekse hoofdstad heeft de frustraties (in 1996 werd het eeuwfeest van de Olympiade om commerciële redenen in Atlanta gevierd) overwonnen.

De Griekse hoofdstad heeft, naast historische en morele argumenten, veel sterke punten. De bevolking is enthousiast en er zijn veel en mooie sportaccommodaties. Er wordt gebouwd aan een nieuwe metro (in 2001 gereed), wegen en een nieuwe luchthaven. Mogelijk kan daarmee een van de zwakke punten - verkeerschaos - de komende jaren worden weggewerkt. De hoge temperatuur en de smog zullen minder makkelijk te bestrijden zijn. Athene heeft met de organisatie van de WK atletiek begin augustus nog een poging gedaan de olympische beweging en de pers gunstig te stemmen. Dat laatste is zeker gelukt. De organisatie stak, ondanks een korte voorbereiding, goed in elkaar. Wel viel de publieke belangstelling tegen.

Primo Nebiolo, voorzitter van de internationale atletiekfederatie, had juist forse kritiek op de organisatie. Niet vreemd, want als Italiaan moest hij natuurlijk indirect opkomen voor de belangen van Rome.

De Italiaanse hoofstad mag vandaag, na Buenos Aires, als laatste zijn zegje doen. De Argentijnen zullen met heel wat verbaal geweld voor de dag moeten komen. De stad mag dan rekenen op steun van regering en bevolking, op het gebied van accommodatie en transport zijn er veel knelpunten. Zo is de capaciteit van de luchthaven ontoereikend en zijn er te weinig hotels. Het bidbook voorziet in ruim zeven miljard aan investeringen, terwijl dit bedrag bij de andere kandidaten de twee miljard niet overstijgt.

Rome is er veel aan gelegen om na 1960 ook in 2004 het olympisch middelpunt te zijn. De regering steunt de kandidatuur voluit en de sportlocaties zien er goed uit. Qua infrastructuur zijn er tekortkomingen, maar de aanpassingen zijn minder ingrijpend dan in de andere steden. Een niet te onderschatten rol bij de keuze wordt toegedicht aan de Italiaanse sportbobo's, met Nebiolo uiteraard in het voorste gelid.

Bij de Londense bookmakers is Rome zwaar favoriet met 5:4. Daarna komen Kaapstad (11:8), Athene (7:2), Stockholm (9:1) en Buenos Aires (80:1). Toch waarschuwt de Italiaanse delegatie voor al te groot optimisme. Voor de Spelen van 2000 was Peking dè kanshebber, maar de Chinezen werden op de valreep met een verschil van twee stemmen gepasseerd door Sydney. “We willen niet als pausen naar Lausanne gaan en terugkomen als kardinalen”, zei perschef Ranucci.

Van de 111 IOC-leden zijn er bij de stemming twee afwezig: prinses Anne van Engeland en prins Fahd van Saoedi-Arabië. Samaranch - die gisteren is herkozen als voorzitter van het IOC -mag als voorzitter niet meedoen, evenals de Italiaan Cinquanta vanwege de kandidatuur van Rome.

De 107 stemgerechtigden zijn als volgt over de continenten verdeeld: 44 uit Europa, 21 uit Amerika (van wie 14 uit Latijns-Amerika), 20 uit Afrika, 17 uit Azië en 5 uit Oceanië. Er wordt net zo lang gestemd totdat een van de steden een meerderheid heeft. Bij elke ronde dat dit niet het geval is, valt de stad met de laagste stemmen af. Daarna kan ieder lid weer een nieuwe, en dus ook andere, keus maken.

Van de IOC-leden is bekend dat ze aanvankelijk erg regionaal stemmen. Zo zullen Buenos Aires en Kaapstad in de eerste ronde kunnen rekenen op steun uit hun continenten. Dat kan weer nadelig zijn voor de Europa, waarvan de leden hun stemmen over drie kandidaten moeten verdelen.