Kankerpatiënten wijzen reguliere geneeskunde zelden af

AMSTERDAM - Slechts weinig kankerpatiënten die van alternatieve geneeswijzen gebruikmaken, wijzen de reguliere geneeskunde volledig af. Volgens onder meer de Nederlandse kankerbestrijding kiezen ook weinig patiënten die wel voor alternatieve geneeswijzen voelen, voor een macrobiotisch dieet, zoals de Kushi-methode.

Roel van Duijn schreef afgelopen zaterdag in Trouw een indringend verslag van de manier waarop zijn partner voor een alternatieve behandeling via het Kushi-instituut koos om van baarmoederhalskanker te genezen. Medewerkers van dat instituut zouden haar ten sterkste hebben afgeraden van de reguliere geneeskunde gebruik te maken. Volgens Van Duijn met fataal gevolg.

Bij het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis is de Kushi-methode onbekend. “En de relatie met kanker ook”, aldus eerste geneeskundige en internist J. Schornagel. Volgens hem kiest ongeveer een kwart van de patiënten van het Van Leeuwenhoek voor een alternatieve behandeling. “Vrijwel altijd naast de reguliere behandeling. Slechts een enkeling wijst de reguliere geneeskunde helemaal af.”

Meestal volgen kankerpatiënten dan diëten naast hun behandeling, zoals dat volgens Moerman of - de modernere versie daarvan - Houtsmuller. Ook volgens de Nederlandse kankerbestrijding (het Koningin Wilhelminafonds) vraagt zelden een patiënt naar macrobiotische diëten. “Kushi is gestoeld op een bepaalde filosofie. Die moet je maar net aanspreken.”

Zo'n zes procent van de totale bevolking bezoekt volgens CBS-cijfers een alternatieve genezer. Gemiddeld werd tussen 1991 en 1995 zo'n zeven keer per jaar een bezoek gebracht aan de behandelaar. Ongeveer vijftien procent van de kankerpatiënten kiest voor een alternatieve behandelwijze.

De kankerbestrijding geeft mensen die zeggen geen enkele reguliere behandeling te willen volgen, altijd informatie over de mogelijke gevolgen van die keuze. “Het is buitengewoon jammer wanneer iemand de mogelijke kans op genezing of vertraging van de ziekte verspeelt. Bovendien is er weinig wetenschappelijk bewijs dat dergelijke alternatieve methoden kanker kunnen genezen”, zegt C. Honing, coördinator voor sociaal-medische voorlichting. Ze waarschuwt voor 'rigoureuze filosofieën' achter bepaalde alternatieve dieetmethoden. “Het gevaar kan bestaan dat andere behandelingen worden uitgesloten. Dan gaat het gezegde 'baat het niet, dan schaadt het niet', niet meer op. Je moet altijd kritisch blijven tegenover wat iets vermag.” Een combinatie van reguliere geneeswijzen en bijvoorbeeld een Moermandieet, wijst de kankerbestrijding zeker niet af. “Ook bijvoorbeeld een psychologische aanpak kan zeker zinvol zijn, als mensen zich er maar goed bij voelen en het geen schade oplevert.”

Het Landelijk informatiecentrum Moermantherapie (LIM) is voorstander van een combinatie van behandelmethoden. “Wij zijn voor én én”, zegt bestuursvoorzitter J. Schiermeier. “Vroeger waren er wel extreme artsen, die stelden dat mensen met alleen de Moerman-methode konden genezen. Er zijn nog steeds artsen die dat beweren, maar die zijn niet meer zo fanatiek. Er is immers nooit wetenschappelijk aangetoond dat Moerman helpt, als het als enige behandelingswijze wordt toegepast.” Volgens Schiermeier wordt de methode van Moerman vaak toegepast als “laatste strohalm, wanneer de regeliere geneeskunde niets meer voor de mensen kan doen”.

Medewerkster A. Adeliste van de telefonische hulplijn van het Landelijk overleg van patiëntenorganisaties voor alternatieve geneeswijzen (LOPAG) stelt dat zieken vooral de 'visualiteit en kracht, de geneeskrachten in zichzelf' moeten ontwikkelen. Zelf heeft ze als ex-kankerpatiënte nooit voor bestraling of chemotherapie willen kiezen. “Maar mensen hebben een vrije keuze. Ook in dit geval. Misschien heeft een ziel al het plan gehad om naar de andere kant te gaan. Daar moeten we niet over oordelen.” Volgens Adeliste zou Flora, de vrouw van Roel van Duijn, “waarschijnlijk ook niet zijn gered door de reguliere geneeskunde. Al kan dat nooit worden bewezen.”

A. Nelissen, eigenaar van het Amsterdamse Kushi-instituut, beraadde zich gisteren nog op commentaar op de beschuldigingen van Roel van Duijn. (Ex-)Patiënten en medewerkers van het instituut namen het gisteravond in faxen op voor Nelissen. “Ik heb nooit gehoord en gemerkt dat Adelbert Nelissen zijn patiënten ervan weerhield een arts te raadplegen”, aldus een medewerkster van het instituut.