*

 
dossier

Archief

theater

NICO VAN ROSSEN − 19/05/95, 00:00

Nog te zien t/m 24 mei in Frascati (Amsterdam) en 31 mei in O42 (Nijmegen).

Er klinkt een Stem, een hand reikt een stuk papier aan, maar aan wie? Er is niemand, de aarde is leeg. De stem krijgt volume door Philip Bloemendaal, wat documentaire associaties oproept: u hoort nu het verslag van een jachtpartij. De stem hengelt naar houvast en vindt die in de Klokkenman - de Tijd zullen we maar zeggen, met een belhamel om zijn nek. Hij is degene die de jacht op de slaai en het verslag ervan notuleert op het door de Stem aangeboden perkament. Klokkenman volgt de aanwijzingen van de Zon, die de jacht als ware het een vergadering leidt. Meneer de Voorzitter is echter net zo stuurloos als de andere deelnemers, met fragmentarische notulen als gevolg.

De deelnemers aan de jacht (onder anderen de Stof, de Mensheid, Gebroken Hart en Gebroken Droom) weten niet wat ze zoeken, zoveel is zeker. Steun hopen ze te vinden in de woorden van de Stem, of in commentariƫrende tekstjes die op een wand boven hun hoofd geprojecteerd worden. 'En iedereen-en-alles zweeg'. Daarop zwijgen de deelnemers. Aha, nu zijn we nog even ver. Van die dingen dus, die voorbijgaan. In feite doen de personificaties niets anders dan de tijd verdrijven door middel van taal. Als ze spreken verstrijkt de tijd, en zo niet dan niet.

Taalspelen, dat zijn de teksten van Paul Pourveur bij uitstek. Overspelige woorden. In taal vindt een strijd zonder drama plaats tussen het eenduidige, verlossende woord en het meerduidige, vrijheidscheppende woord. Wie kiest voor de verlossing, loopt vast; wie het ambigue woord de voorkeur geeft, is richtingloos vrij. Steeds opnieuw je fantasie gebruiken, daar gaat het om.

Het is lastig om stukken van Pourveur te ensceneren, omdat ze dicht tegen het hoorspel aanhangen. De spelers moeten de taal alle ruimte geven. Willibrord Keesen, die 'The hunting of the snark' bij de Arnhemse Theaterinitiatieven regisseerde, is er ook niet helemaal uitgekomen. Het mag dan volgens Pourveur zo zijn dat 'taal een aanzet is voor de toeschouwers om ermee te spelen, om hun eigen toneelstuk te maken', het geregisseerde resultaat is een tikje onwezenlijk, vrij zwevend boven de vloer.

Er zijn twee mogelijkheden. De zon is een voetbal of de zon is geen voetbal. Je weet dat hij geen voetbal is, dus is de zon een voetbal. Je kunt er diepzinnig over doen, je kunt er vrolijk van worden (zoals een flink deel van het publiek), en je kunt het flauw vinden. Misschien heeft de slaai het juiste antwoord.

mailIcon print |