COLUMN

De interessantste vraag dit weekeinde was niet of een Nederlander of Nederlandse Europees kampioen op de schaats zou worden, maar in welk district Piet Kleine eigenlijk de post bezorgt. Het lijkt me namelijk niet ondenkbeeldig dat dat zijn eigen woonplaats betreft en dat brengt ons op een pikant probleem. Als alles gaat zoals het reglementair behoort dan zal het Elfstedenbestuur hem een dezer dagen het Elfstedenkruisje toezenden. Dit is niet alleen noodzakelijk om de eigen uitspraak gestand te doen maar ook om Piet Kleine de gelegenheid te geven het ding terug te zenden, zoals hij beloofd heeft.

Goed het kruisje gaat in een zakje, postzegel erop en de bus in. Een dag later zal ergens in Drenthe de plaatselijke postbesteller, de heer P. Kleine, de brief met inhoud in zijn postzak stoppen. Want hij weet, de PTT heeft een bestelplicht, het ding in dit stadium al achterover drukken en in het vakje 'ongeopend retour' leggen kan 'm zijn baan kosten. De envelop valt dan ook in huize Kleine op de deurmat, en Piet gaat verder met zijn vracht geluk en een brok verdriet. Zit de ronde erop en komt Kleine, na nog even in de buurt een wedstrijd te hebben geschaatst, thuis dan stel ik me de volgende scène voor. Hé, post van het Elfstedenbestuur, eens kijken waar daar zoal in zit. Hij scheurt de envelop open en kijk eens aan: het Elfstedenkruisje. Nee, dat mot ik niet. Verse envelop gepakt en hup, naar de dichtstbijzijnde brievenbus, weg ermee. Geen begeleidend briefje, stel ik me zo voor. De heren zullen het wel begrijpen. Het mooiste zou nu zijn als Piets collega Klasina Seinstra het ding weer bij het Elfstedenbestuur in de bus moet gooien maar dat zal, vrees ik, te veel van de werkelijkheid gevergd zijn.

Een heel ander probleem dat echter evenzeer met de kwestie-Kleine samenhangt is de betekenisverandering van het woord 'stempelen'. 'Piet Kleine heeft vergeten te stempelen', hoorde ik toen dagen geleden voortdurend. Nu, hij zal de enige niet wezen, dacht ik, want eerlijk gezegd had ik tot dan toe geen enkele schaatser met stempel en stempelkussen zien rijden. En waartoe ook, waarom zou een schaatsende postbode tussendoor ook nog het een en ander moeten stempelen, dat lijkt me een onaanvaardbare vermenging van vrije-tijdsbesteding en beroepswerkzaamheden. Maar nadat ik mijn taalkundig puritanisme had overwonnen begreep ik dat 'stempelen' sinds kort ook betekent 'gestempeld worden', het woord is in Hindeloopen pardoes passief geworden en daarmee toegetreden tot de kleine groep werkwoorden die zowel actief als passief gebruikt worden (zoals 'kiezen' in actief en passief 'kiesrecht').

En zo blijft een Elfstedentocht in het hoofd nazeuren, ook als je voor de Bonkevaart allang weer zwemvliezen nodig hebt.