Litouwer wacht uitzetting uit VS na beschuldiging over moord op Joden

BOSTON (DPA, AFP, ANP) - Een Amerikaanse rechtbank heeft de weg vrijgemaakt voor de uitzetting van de Litouwer Aleksandr Lileikis die verdacht wordt van ernstige oorlogsmisdaden.

De rechter in Boston acht bewezen dat Lileikis schuldig is aan de moord op joden. De nu 88-jarige Lileikis heeft steeds geweigerd vragen te beantwoorden over zijn deelname aan de uitroeiing van bijna alle joden in Vilnius tijdens de oorlog. Daarmee heeft hij stilzwijgend schuld bekend, meent de federale aanklager in Massachusetts.

Lileikis weigerde op grond van artikel vijf van de Amerikaanse grondwet, dat bepaalt dat niemand gedwongen kan worden uitspraken te doen waarmee hij zichzelf kan beschuldigen. Maar een rechtbank bepaalde dat hij zich niet op dit artikel mag beroepen en vóór 8 december 1995 op de aanklacht moest reageren.

Lileikis was van 1941 tot 1944 hoofd van de Litouwse geheime politie, de Saugamas, voor het district Vilnius in het door de nazi's bezette Litouwen. Hij zou joden uit Vilnius, dat voor de oorlog bekend stond als “het Jeruzalem van het noorden”, aan de executiepelotons van de nazi's hebben overgeleverd. Zeker 40 000 joden zouden in de bossen buiten Vilnius zijn doodgeschoten. De Amerikaanse justitie meent dat Lileikis een grotere oorlogsmisdadiger is dan Klaus Barbie, de “slager van Lyon”. “Documenten tonen aan dat Lileikis herhaaldelijk opdracht heeft gegeven gearresteerde joden over te dragen aan de beruchte 'Speciale afdeling' en de Duitse geheime politie”. De Saugamas is de hulppolitie voor de Duitsers die joden in Litouwen opjaagde. Deze eenheid deed hetzelfde werk als de Duitse Gestapo (Geheime Staatspolizei). Lileikis kwam in 1955 naar de VS en leidde jarenlang een rustig leventje in Norwood (Massachusetts). In 1976 werd hij Amerikaans staatsburger, maar anderhalf jaar geleden werd een procedure ingezet om hem dit te ontnemen. Litouwen stelde aanvankelijk dat er onvoldoende bewijs was om de uitlevering van Lileikis te eisen. Dit leidde tot een golf van protest, waarop Vilnius vorig jaar besloot de zaak tegen Lileikis te heropenen.