Nooit gevoetbald, toch een rol in 'Abe'

Het zal je maar gebeuren: nooit op voetballen gezeten, maar op een goeie dag gebeld worden met de vraag of je de rol van de kleine Abe Lenstra in een groot voetbal- en theaterspektakel wilt spelen.

Dat overkwam Jan Sjoerd Veenstra (17) uit het Friese Oudega. Jan Sjoerd speelt deze rol vanaf aanstaande maandag in de voorstelling ABE! Die gaat over het leven van de legendarische voetballer Abe Lenstra, in de jaren veertig en vijftig de sterspeler van Heerenveen en het Nederlands elftal. Het bijzondere stuk, waarin veel voetbal, muziek en een heuse helikopter, wordt gespeeld op de grasmat van het nieuwe voetbalstadion van Heerenveen.

De rode draad in het stuk is een wedstrijd tussen Ajax en Heerenveen uit 1950, die Heerenveen dank zij Abe op wonderbaarlijke wijze wist te winnen. Natuurlijk zijn het vooral de Friezen van boven de veertig voor wie de naam Abe een begrip is, Jan Sjoerd wist van tevoren niet zo heel veel van het leven van Abe Lenstra, die in 1985 overleed. “Mijn familie natuurlijk wel, dat waren echte fans”, vertelt Jan Sjoerd in het oude Heerenveenstadion, waar de repetities plaatsvinden. “Mijn opa heeft dé beroemde wedstrijd uit 1950 waar het stuk over gaat zelf nog gezien. Samen met mijn oma is hij er per koets naar toe gegaan. Ze zaten toen nog op strobalen rond het veld.”

Toch kent de Friese jeugd de naam Abe heus nog wel. “Het is een soort spreekwoord geworden met sporten”, zegt Jan Sjoerd, die zelf op korfballen heeft gezeten. “Als iemand zich heel erg aan het uitsloven is in z'n eentje dan zegt de rest: Je lijkt Abe wel!”

De regisseur van ABE! zag hem spelen in het stuk 'Antigone', en wilde hem graag in zijn voorstelling hebben. “Ik dacht dat het een klein bijrolletje zou zijn, later bleek het om deze rol te gaan. Ik heb meteen ja gezegd.” Jan Sjoerd, die aan zijn derde jaar op de jeugdtheaterschool in Leeuwarden begint, heeft zich inmiddels behoorlijk in het karakter van Abe verdiept. “Hij was heel gesloten, aan tafel zei hij nooit wat. Hij voetbalde met oudere jongens omdat hij zo goed was. Ik heb gelezen dat zijn arm een keer uit de kom was geraakt, maar dat hij dat tegen niemand had gezegd.

's Avonds op zijn kamer heeft hij die arm zelf weer teruggeduwd.''

Jan Sjoerd krijgt tijdens de voorstelling een zwarte pruik mèt kuif. Hij speelt Abe op twaalfjarige leeftijd, als hij net bij Heerenveen speelt. “Abe en zijn broer Jan gingen altijd met z'n tweeën naar school. Abe links, Jan rechts, dribbelend met een tennisbal tussen hen in. Dat lukt mij niet echt, ik heb zelfs training gehad van de jeugdtrainer van Heerenveen, maar die heeft het al snel met me opgegeven.”

“Eerst moest ik zelfs een van Abe's balkunstjes doen. Hij zat dan op een ouwe fiets en wipte moeiteloos een voetbal van z'n ene schoenpunt naar de andere, van zijn linker- naar zijn rechterschouder, van de ene hak naar de andere hak, echt, onmogelijk. Uiteindelijk hebben ze zelfs de wereldkampioen jongleren uit Duitsland laten komen. Maar ook die kreeg het niet voor elkaar. Kun je nagaan hoe goed Abe was.”