jazzdans

T/m 13 sept. in Theater aan het Spui, tot 27 okt. tournee door het land; 13 t/m 15 okt. in Rotterdam.

Helaas, toen het moment daar was, bleek erkenning van elkaars drijfveren nog geen garantie tot een toevalstreffer, waardoor het zo evident verschillende gevoel voor humor en passie in improviseren kon samenvallen. De levenshouding waarvoor het Breuker Kollektief staat is veel rauwer, stoerder en gewoon geestiger, al dreigt de jaren zeventig geest soms wel een beetje oubollig toe te slaan.

Tegenover hun plezier en theatrale manier van muziek maken is de academisch gepolitourde, semi jazz semi moderne dans presentatie van Djazzex een super serieus Lijden op Latijns Amerikaanse leest. Hoe de beoogde magische vonk in dit kruitvat ook had moeten uitpakken, voor vuur in een theater is hoe dan een dramaturgisch concept nodig wil ook het publiek aangestoken worden.

Het liep woensdagavond bij de premiere in het Spuitheater niet mis door gebrek aan wederzijdse goede bedoelingen of gebrek aan inzet van de uitvoerenden. Er ontbrak een libretto als zingevende leidraad. Elk inhoudelijk of oorzakelijk verband tussen de zes danseressen, vijf dansers en tien Breuker-mannen bleef uit.

Bij het dwingende getetter en geschetter of de waas van melancholie die Breuker soms zo schrijnend in zijn opzwepend ritmische composities kan opvoeren, lieten de Djazzex dansers het bijna armzalig pover afweten. Hen ontbrak elk choreografisch kader waarin zij het Breuker-geweld passend te lijf konden gaan. In hun reactie op Breukers, geenszins van suggestie gespeende en om dans smekende composities, zat geen ander dramatische noodzaak dan schieten met wat losse dansflodders.

Alleen in het begin leek de lont te gaan werken, toen de muzikanten en dansers de zwarte vloer eendrachtig nonchalant betraden. Toen was ook nog onduidelijk of die vloer in The Cotton Club of ergens in Zuid Amerika lag. Op de gang smeekte de tetterende klarinet van Breuker als een klagend, meesmuilend kind om toegelaten te worden. Na zijn entree, met geveinsde tegenzin, nam het oude kind direkt de touwtjes in handen. Dansers renden rondjes, draafden op en af, rollebolden of wachtten als uitdagende muurbloemen aan de kant, maar meer dan een uit de hand lopende latin ballroom werd het niet.

Een schaal vol

Toch weten de Djazzex dansers net zo moeiteloos latijns amerikaans temperament met jazzy swing te mengen. Hoe ritmisch uitdagend Breukers Kolleftief zich ook aanbood, de choreografische kop en staart die Glenn van der Hoff en Neel Verdoorn aan zijn begrafenismars, Dia y Noche, worksong, minstrel key of bebop had moeten geven, wilde maar niet opdagen.

Erger nog, de dansers werden letterlijk van de vloer geblazen. Alleen Daan Wijnands wist zich staande te houden. Maar ook de hem toegedachte humor om als showpresentator de namen van de muzikale belagers te vergeten, sloeg nergens op. Een misslag was ook de melodramatische minstrel-persiflage.

In een duet voor mankepoot Froilan Medina Hernandez met kruk en Neel Verdoorn mocht de sneeuwmachine aan, spoten de rookbussen en werden twee bebolhoede accordeonisten door een stoet grijsgesluierde schimmen bestookt. Letterlijk met lege handen stonden de dansers zelfs bij een schitterend nummer waarbij Breuker van lieverlee maar de toeschouwers voor enkele minuten op de lege dansvloer vroeg. Kortom, na een dik uur was de rek er volledig uit, de zak van Djazzex leeg en bleek die van het WBK nog voor uren gevuld. 'Wees daar of wees vierkant', is de naam van dit experiment. Ik weet absoluut niet waar de choreografen van Djazzex zich vierkant achter stelden.