Agent zou vaker auto uit moeten

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De politieagent komt te weinig zijn auto uit. Verkeersovertredingen, zoals te hard rijden, worden vrijwel uitsluitend met elektronische hulpmiddelen vastgelegd. Langs wegen verschijnen almaar meer van die gevreesde grijze palen met camera en flitslicht. Direct contact tussen weggebruiker en agent is schaars geworden.

Een verkeerde ontwikkeling, constateerde Veilig Verkeer Nederland onlangs, bij de ingebruikneming van trajectcontrole met videocamera's op de A 2 tussen Maarssen en Breukelen. Nog maar 16 procent van de verkeersovertredingen wordt geconstateerd met 'staande houdingen.' Het gros van de overtredingen, 84 procent, wordt met verkeerscamera's geregistreerd.

Volgens VVN blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat het langs de kant van de weg zetten van verkeersovertreders veel meer blijvend effect heeft, dan het ontvangen van een acceptgirootje enkele weken later. Direct afrekenen heeft meer impact op het rijgedrag op langere termijn, aldus VVN.

Daar is officier van justitie mr. J. Spee het volmondig mee eens. “Het is voor een burger bovendien onverteerbaar dat hij voor een paar kilometer snelheidoverschrijding op de snelweg een acceptgiro thuis krijgt, terwijl in zijn eigen straat de auto's op de stoep staan geparkeerd en er geen agent is die daar tegen optreedt.”

Waarmee hij niet wil zeggen dat de verkeerscamera z'n langste tijd heeft gehad. “Zeker op autosnelwegen zijn die camera's een prima opsporingsmiddel. Staande houden is daar onmogelijk, omdat dat daar veel te gevaarlijk is.” Spee is warm voorstander van de roulerende camera, zoals toegepast langs de A 9, tussen Diemen en Alkmaar. Op het traject staan 14 kasten, waarvoor vier camera's beschikbaar zijn. De automobilist weet nooit waar de lens loert.

“We merken dat tussen de palen de snelheid soms weer omhoog gaat en daar zetten we dan mobiele radarcontroles in. Op snelwegen moet je met elektronische middelen de snelheid handhaven. Ook op sommige provinciale wegen ontkom je daar niet aan.”

Spee is landelijke coördinator verkeershandhaving bij het openbaar ministerie en uit hoofde van die functie beheert hij ook de 25 miljoen, die vorig jaar beschikbaar kwam voor gebiedsgerichte verkeersprojecten. Komende maand geeft hij het startsein voor twee nieuwe projecten waarbij het contact tussen agent en weggebruiker centraal staat.

In IJsselland en Friesland begint in december een twee jaar durende campagne waarin controles worden gehouden op snelheid, alcohol, rijden door rood licht en op de draagplicht van helm en gordel. “Het draait bij deze projecten om het staande houden, het direct de burger aanspreken.” De regiokorpsen krijgen gedurende de looptijd van het project geld voor personeel, technische middelen en auto's. “Het zijn arbeidsintensieve projecten met relatief lage boete-inkomsten. Maar dat is niet doorslaggevend. Ik reken liever in winst voor de verkeersveiligheid.”

De oud-politieman Spee vindt dat de handhaving van de verkeersregels er bij de surveillant op straat voor verbering vatbaar is. “De schade door het verkeer komt ieder jaar in de buurt van de 13 miljard gulden. Bijna niemand realiseert zich dat. Verkeershandhaving betaalt zich terug, niet alleen in de boetes, maar ook in lagere maatschappelijke schade.”

Spee schreef over zijn werk als officier van justitie de afgelopen jaren enkele boeken, waarin hij op speelse wijze de weggebruiker aan de hand van praktijkvoorbeelden wijst op de risico's en gevolgen van verkeerd rijgedrag. Onlangs verscheen zijn derde boek 'Effe gas terug' (uitgeverij Joss, Amsterdam).

De landelijk officier vindt het nog altijd jammer dat er in Nederland niet, zoals in Frankrijk, een politiek draagvlak was voor een puntensysteem voor verkeersovertredingen. Een weggebruiker die te vaak in de fout gaat, zou bij een bepaald aantal strafpunten zijn rijbewijs voor kortere of langere tijd kunnen kwijtraken. “In Nederland worden een heleboel verkeersovertredingen niet eens geregistreeerd. Ik vind dat puntensysteem een eerlijke manier van verkeershandhaving. Je weet precies hoe je er voor staat als je te vaak in de fout bent gegaan, dan ga je vanzelf wel rustig aan doen.”