Zware druk op Kok om EU-voorzitter te worden

Europese leiders oefenen zware druk uit op minister-president Kok om de positie van voorzitter van de Europese Commissie aan te nemen. Die weigert tot nu toe pertinent, zodat de Italiaanse oud-premier Prodi voorlopig favoriet blijft.

Kok zei gisteren na afloop van de wekelijkse ministerraad dat hij niet beschikbaar is voor de opvolging van de Luxemburger Santer, omdat zijn tweede paarse kabinet 'net uit de startblokken is'. Afgelopen woensdag liet hij zich in de Tweede Kamer al in soortgelijke termen uit.

Volgens de premier is het voor de toenemende spanningen tussen noordelijke en zuidelijke lidstaten van groot belang dat de Commissie de komende vijf jaar door een Zuid-Europeaan wordt geleid. Behalve Prodi noemde hij ook de Spaanse Navo-topman Solana als een mogelijke kandidaat. Kok wilde niet ingaan op de vraag of hij de boot blijft afhouden als Prodi en Solana voor zijn Europese collega's onacceptabel blijken.

Volgens hooggeplaatste diplomatieke kringen in Brussel is Kok de eerste keus van de drie grootste lidstaten binnen de Europese Unie: Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië. Ook Zweden en Luxemburg hebben laten weten een eventuele kandidatuur te steunen.

Voor Parijs zou het geen bezwaar zijn dat Nederland met Wim Duisenberg als president van de Europese Centrale Bank al een Europese topbaan in handen heeft.

De Duitse bondskanselier Schröder, momenteel EU-voorzitter, overlegde gisteren met Chirac over de opvolging van Jacques Santer. Beide leiders zeiden ,,dezelfde ideeën te hebben over mogelijke kandidaten'', maar onthulden niet wie.

Zij willen de indruk vermijden dat Frankrijk en Duitsland de zaak bedisselen. Vijf jaar terug kozen de twee landen publiekelijk voor de Belgische premier Jean-Luc Dehaene. Dat zette kwaad bloed bij andere landen. Grote favoriet blijft daarmee Prodi, die inmiddels officieel door Italië kandidaat is gesteld. Santer steunde gisteren zijn kandidatuur.

Ook in politiek Den Haag nemen de speculaties toe over de toekomst van Kok. Volgens oppositiepartij CDA zou zijn vertrek het einde van Paars-II inluiden. Dergelijke geluiden zijn ook binnen de VVD te horen.