Nederlandse troepen in Bosnië kunnen zich niet verdedigen

DEN HAAG - De militairen van de landmacht in Bosnië zijn niet berekend op hun missie die in kan houden dat één of meer partijen zich tegen hen keren. Mocht er verzet komen tegen het akkoord van Dayton, dus tegen de Ifor-vredesmacht, dan zijn ernstige zorgen over het Nederlandse contingent op zijn plaats.

Dr. M. C. Hoff, gespecialiseerd in militair management, auteur van Militaire misstappen van de Nederlandse leeuw 1825-1950, luitenant-kolonel b.d., zegt dit in een interview met Trouw. Hij plaatst vraagtekens bij de voorbereiding van de Nederlandse pantserinfanterie-eenheden op een guerrilla die bij de huidige demarcatielijnen kan uitbreken. Volgens Maarten Hoff moet verantwoord militair management uitgaan van de reële mogelijkheid dat partijen in Bosnië zich tegen de Navo-strijdmacht keren.

“In dat geval zal het uitlopen op: Ifor beheerst de doorgaande wegen, het terrein is aan de strijdgroepen. En vanuit dat terrein wordt Ifor dan aangevallen.”

Hoff wil geen oordeel vellen over de opleiding van het bataljon of de individuele militair, noch over zijn persoonlijke bewapening of persoonlijke moed. “Maar in een guerrilla worden de gevechtskrachtverhoudingen niet in de eerste plaats bepaald door gepantserde eenheden. Die worden onder zulke omstandigheden primair bepaald door de wil om te vechten, door het moreel.” Op cruciale punten hebben de uitgezonden Nederlandse troepen volgens Hoff zelfs geen kans gekregen zich voor te bereiden. “Mocht het fout gaan, dan ligt het zonder meer aan die gebrekkige voorbereiding waar de individuele soldaat niets aan kan doen; en aan de bevelvoering, aan leiderschap en management.”

Hoff hekelt uitlatingen van bevelhebbers over afschrikking met intimiderend machtsvertoon. Bij de politionele acties in Indonesië maakten de Nederlanders en bij de oorlog in Vietnam de Amerikanen, al eerder die vergissing. “De bevolking van de Balkan heeft zich nog nooit laten afschrikken.” Mochten gevechtshandelingen uitblijven, dan is dat volgens hem te danken aan de niet herstelde gevechtskracht en oorlogsmoeheid van de strijdgroepen, niet aan 'afschrikking'.

De grootste zwakte van het Dayton-akkoord is het terugtrekken van Ifor na een jaar. De politieke verantwoordelijkheid voor het meegaan in deze beslissing ligt bij de Nederlandse regering, niet bij de militairen, zo onderstreept hij.

Na Srebrenica groeide er een heimelijke, verborgen crisis tussen de politieke en militaire top die - zo verwacht Hoff - bij een eventueel Nederlands falen in Ifor-verband uitloopt op een open conflict.

- Het interview met Hoff staat in de bijlage ZENZ.