Simonis dicteert: géén vermenging

AMSTERDAM - Kardinaal Simonis heeft donderdag de staande regels van zijn kerk nog eens onderstreept: elke mengvorm van (rk) eucharistie en (protestants)avondmaal is verboden.

Tijdens die gebeden en rituelen houde men zich over en weer met alle respect afzijdig, behalve dan de niet-katholieke partner die bij het katholieke huwelijk ter communie mag, maar alleen hij (of zij) - niet oma, tante Bea, neef Alex of wie ook. Zo zijn de regels, al jaren.

Het aartsbisdom Utrecht toonde zich onaangenaam verrast, toen bleek dat in Apeldoorn meer zou gebeuren: Ter Linden zou hardop een fragmentje meebidden met de rk voorganger pater Oostvogel: vermenging. Woordvoerder J.W. Wits van het bisdom kan zich niet voorstellen dat het Hof willens en wetens de regels van de rk kerk voor het oog der natie aan de koninklijke laarzen zou lappen.

Dat het jonge paar die regels niet kent en de RVD evenmin zij hun vergeven. Maar kennelijk hebben pastoor en dominee er ook niet te veel woorden aan vuil gemaakt. Net als vele collega's vallen zij jonge paartjes niet lastig met wat voor velen slechts voer is voor voor theologische en kerkordelijke fijnproevers.

Verlegenheid voor het koninklijk huis? De majesteit gaat nimmer en dus ook vandaag niet ter communie; zij levert dus alvast geen probleem voor de bezorgde kardinaal. Maar wat de rest van de familie doet kan nog voor beroering zorgen. Overigens wordt van priesters nooit geëist dat zij ter plekke mensen de hostie weigeren. Ter Linden ziet af van zijn voorgenomen actieve rolletje in het eucharistisch gebed. Wel treedt hij - met officiële dispensatie - op als de kerkelijke bedienaar bij de huwelijksbelofte; ouderlinge Drabbe zal de huwelijksbijbel overhandigen.

Het bisdom had op een huwelijk-met-gebedsdienst gerekend. Dan zijn er geen kerkordelijke valkuilen en kunnen protestant en katholiek samen, één van geest, bidden en zingen zoveel ze willen. Een eucharistie is voor een katholiek huwelijk trouwens helemaal niet nodig, zij het wel gebruikelijk, onder protestanten juist helemaal niet.

Voor Ter Linden en Oostvogel is de wens van het bruidspaar beslissend. Marilène hecht aan het ritueel van het delen van brood en wijn bij haar huwelijk. Nederlandse bisschoppen zijn de laatste tijd kritisch over zo'n pastorale attitude van de klant die koning is. Het gaat toch in een huwelijksviering in wezen om een andere Koning, luidt dan het argument.

De rk regels wereldwijd wijzen 'intercommunie', vermenging van eucharistie en avondmaal, scherp af. In de orthodoxe kerken van het oosten is die afwijzing nog sterker. Eucharistische eenheid geldt als de bekroning van de oecumene, het doel van de kerkelijke toenadering, daar mag je niet op vooruitgrijpen, luidt klip en klaar de leer. De orthodoxen zeggen het met oeroude woorden: het Heilige is voor de heiligen.

Protestanten zijn hierin soepeler: samen avondmaal/ eucharistie mag ook dienen als oefening in oecumene onderweg. Vooral in West-Europa en Amerika staan veel katholieken in feite op het protestantse standpunt. Eigenlijk al zo'n dertig jaar golven de argumenten op en neer in eindeloze herhalingen: het is de kroon op..., nee óók de weg tot..., kroon - weg, kroon - weg.

De subtiele implicaties van eucharistie of avondmaal zijn aan vele gelovige zielen in en buiten de Moederkerk niet besteed. Zij 'intercommuniceren' er op los al naar gelang het uitkomt en de geest waait. De Rotterdamse bisschop Bür kon en wilde indertijd jonge gemengd-gehuwden niet meer uitleggen waarom samen aan de eucharistie gaan taboe is.

Kardinaal Simonis houdt vol. Zijn eigen priesters en gelovigen kan hij al lang niet echt meer duidelijk maken wat in naam van de hemel en 's mensen zaligheid hier nu op het spel staat. Onder de pastorale en spirituele noden scoren deze hoogkerkelijke zaken uiterst laag. We beleven vandaag het eerste huwelijk van een protestantse Oranjetelg met een rooms meisje. Sommigen vinden dat schokkend. Maar pas echt bizar is dat het protestantse hof met zijn hang naar het goede voorbeeld in protocol en regels nu de kardinaal aan de gehoorzaamheid moet helpen die zijn eigen gelovigen niet opbrengen.