Schilderij 'Landschap bij Aix' van Cézanne is te duur voor de Nederlandse overheid

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Staatssecretaris Nuis ziet definitief af van de aankoop van het schilderij 'Paysage près d'Aix avec la tour César' van Cézanne. Hij slaagt er niet in de benodigde 15 miljoen gulden bijeen te brengen. Voor het eerst dreigt daardoor een schilderwerk dat op de lijst van beschermde kunstwerken staat, naar het buitenland te verdwijnen.

Het schilderij staat sinds 1985 op de lijst behorende bij de Wet tot behoud van cultuurbezit (WBC). Deze wet maakt het mogelijk voor de rijksoverheid om een eerste bod te doen op belangrijke kunstwerken in particulier bezit. In december 1995 maakte de eigenaresse - A. Boerlage-Koenigs, dochter van wijlen kunstverzamelaar Frans Koenigs - haar voornemen bekend om het schilderij zo mogelijk in het buitenland te verkopen. De staat en de eigenaar hadden daarna acht maanden de tijd om te onderhandelen over een mogelijke aankoop door de staat. Staatssecretaris Nuis bood echter niet meer dan 6,5 miljoen gulden, terwijl de vraagprijs beduidend hoger lag. Een slepende kwestie was het gevolg.

Uiteindelijk bepaalde op 14 januari 1998 de rechtbank in Den Haag, op basis van taxaties door drie onafhankelijke deskundigen, de waarde op 7,5 miljoen dollar, wat bij de huidige koers neerkomt op 15 miljoen gulden.

Nu Nuis van de verkoop afziet, heeft de eigenaresse een jaar de tijd het werk te verkopen. Daarna moet zij een eventueel voornemen tot verkoop opnieuw aanmelden.

De kwestie legt overigens een structureel probleem bloot. Steeds vaker heeft de staat moeite met het vinden van geld om beschermde cultuurgoederen voor Nederland te behouden. Momenteel is Nuis bijvoorbeeld nog druk in onderhandeling over de Ritman-bibliotheek. De regering denkt als oplossing aan de oprichting van een speciaal fonds voor het verwerven van beschermde cultuurbezittingen. Dit voornemen werd al in de troonrede van september 1997 aangekondigd, maar volgens een woordvoerder van het ministerie van OCW is het daar tot nog toe bij gebleven.