Politie moet slachtoffers en verdachten voortaan voor camera's waarschuwen

Van onze mediaredactie AMSTERDAM - Het openbaar ministerie (OM) in Den Haag werkt aan een nieuwe “richtlijn informatieverstrekking aan de media”. Daarin wordt de privacy van verdachten en slachtoffers in strafzaken verder beschermd. Na klachten over zogenoemde reality-tv-programma's, zoals Surveillance (NCRV), Bureau Bijlmer (Tros) en De Nacht (Veronica), heeft de Nationale Ombudsman daartoe in augustus aanbevelingen gedaan. De Ombudsman verklaarde onder meer dat het Openbaar ministerie haar verantwoordelijkheid omtrent de privacy van verdachten te weinig nam.

Volgens de nieuwe richtlijn moeten justitie en politie verdachten en betrokkenen bij bijvoorbeeld ongevallen van te voren laten weten dat er opnames worden gemaakt. Als die na de opnames bezwaar maken herkenbaar in beeld te verschijnen, moet dat gehonoreerd worden. De strakkere richtlijnen waaraan verslagggevers zich dienen te houden, betreffen uitsluitend politie- en strafzaken, aldus de woordvoerder van het OM. Ze gaan niet over situaties waarin bijvoorbeeld ambulance- en brandweerpersoneel hinderlijk wordt gevolgd door de cameraploegen. In een aantal gevallen is geklaagd dat de aanwezigheid van camera's de hulpverlening belemmert.

Op verzoek van brandweer en ambulances heeft minister Dijkstal van binnenlandse zaken de gevolgen van deze vorm van televisiemaken in onderzoek. In eerste instantie zag Dijkstal geen taak voor de overheid. Maar volgende maand zitten hulpverleners toch met vertegenwoordigers van het ministerie aan tafel voor overleg. Gedacht wordt aan een gedragscode voor cameraploegen. Reality-televisie heeft vooral sinds de komst van de commerciële omroepen een hoge vlucht genomen. RTL zent bijvoorbeeld wekelijks het programma 06-11 weeken uit, waarin ongevallen en berovingen die op de politiescanner zijn opgepikt worden uitgeonden. Volgens RTL houdt deze omroep zich al lang aan alle regels ten aanzien van privacy en wordt op zodanige afstand gefilmd dat hulpverlening niet in de knel komt.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft bezwaren tegen beteugeling van de journalistieke vrijheid en begrip voor de poging de privacy van verdachten en slachtoffers te beschermen. De vakbond heeft minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken gevraagd hoe hij denkt reality-televisiemakers te onderscheiden van professionele journalisten. De NVJ denkt dat daartoe de stichting Politie Perskaart daarin moet controleren. Alleen professionele journalisten krijgen deze door justitie en politie erkende kaart.