Begint u maar!

Deze week is aan de stapsgewijze uitbreiding naar volwassen dagtelevisie op Nederland 3 'Middageditie' toegevoegd (NPS, Vara en VPRO). Een eerste peiling van de stemming in de wereld na de 'Ontbijtt TV' van de KRO en vóór de dagsluiting per 'Nova' (NPS en Vara). En tussen die twee zit het ook inhoudelijk precies in, al slaat het al naar gelang de presentator van dienst wat meer door naar de een of naar de ander.

Met een onderwerp of vijf plus onmisbare grootheden als een weerbericht en een sportjournaal wordt 'Middageditie' tot nu toe gevuld. De beste typering voor het soort programma: een dag tevoren krijgen de kranten al de onderwerpen aangekondigd, met alle voorbehouden van groot nieuws en calamiteiten, maar toch, dan kan het niet echt newsy zijn. Dat is het dus ook niet.

Het lijkt soms een ontbijtprogramma: de dag moet nog beginnen. Terwijl die toch echt al voor de helft voorbij is, en er al van alles gebeurd is dat de hoge drempel van het 'NOS-Journaal' niet heeft gehaald, maar desondanks vermeldenswaard is. Ik vind het mooi hoor, op lunchtijd een discussie aan de tafel van Hanneke Groenteman over de vraag of de bisschoppen nog hun zegen moeten geven aan jachtpartijen, en het is ongetwijfeld heel goed bedoeld zo'n reportage met discussie toe onder leiding van Felix Meurders over verwaarloosde schoolkinderen, maar van een actualiteitenprogramma midden op de dag heb ik toch een iets andere voorstelling.

Natuurlijk, er zal wel geen geld zijn om er zoiets van te maken als de ontbijttelevisie van de BBC. Maar met minder moet er ook nog wel iets te maken zijn dat hijgeriger is, dat naar nieuws en verandering stinkt, dat je midden op de dag even midden in het leven zet. Journalistiek gesproken moet het toch een fantastische uitdaging zijn om 's morgens om negen uur achter een leeg bureau te gaan zitten, 'begint u maar!' te roepen in de richting van het raam en elke dag drie uur later een uur televisie klaar te hebben. Misschien is het ook wel de doem van de gewaande degelijkheid van het derde net en een zeker dédain voor platweg nieuws of voor plat nieuws, die de uitzendingen van 'Middageditie' tot nu toe parten spelen.

Het is zo nadrukkelijk van die 'van hetzelfde tv'. Terwijl zo'n tijdstip van uitzending zich er nu juist toe leent om de oude paden te verlaten. Als ik hoor dat er na weer een tv-kritiek zo'n grote behoefte bestaat bij tv-medewerkers aan een vaste rubriek waarin de dagbladen geknipt en geschoren worden, om dan ook maar eens met bebloede koppen de aftocht te blazen, dan heb je aan zoiets als 'Middageditie' op een aardig tijdstip het juiste podium. Of dat je op donderdagmiddag komt met de bespreking van de filmpremières in kort maar niet mis te verstaan bestek. Om maar wat te noemen. 'Middageditie' zit op het derde net midden tussen de herhalingen van eerder uitgezonden programma's, en tot nu toe lijkt het zelf ook zo'n programma te zijn. Alsof we om twaalf uur 's middags worden geacht erbij te zitten als om tien uur 's avonds.

Ter gelegenheid van zijn afscheid klaagde Marcel van Dam nog maar eens dat het gevaar van de commerciële omroep sterk, zeg maar gerust volstrekt wordt onderschat, als het gaat over de aanslag op informatie en cultuur. Ik ben nooit zo'n optimist geweest, maar dat geloof ik graag. Alleen, de commerciële omroep kan ook zo ver komen bij de gratie van het feit dat de publieke omroep bepaalde gaten niet dicht. Niet onderkent dat ordinair nieuws ook een serieuze benadering behoeft, zonder meteen te moeten vervallen in dieptereportages en al te veel pseudo-dramatiek.

In 'Middageditie' zag ik van de week ook een reportage over een straatveger die in zwaar conflict lag met de gemeente Groningen over misstanden, ontslag of zilveren handdruk. Een aardig, menselijk kaderbericht, vooruit, goed samengevat twee minuten tv. Maar door lengte, door aanpak en vooral door de omgeving binnen 'Middageditie' werd de kwestie uitvergroot tot de meest absurde proporties en aan het einde wist ik het zeker: vandaag kan er in het land niets belangwekkenders meer gebeuren.

Daar lag dat gat tussen commercie en publieke omroep. Het is een kwestie van maatvoering. Op dat punt schiet 'Middageditie' aardig tekort. Ze liegen er niet, gooien er niet met de pet naar, het zijn er hele serieuze mensen van een nieuw soort zwarte-kousen verband, maar daar krijg je geen tv van waarvoor je onder het middageten de buis aanzet.