'Water onthoudt ijslaag nog week of twee'

Van een onzer verslaggevers DE BILT, WIRDUM - “Een van de leukere aspecten van Nederland”, zegt de meteoroloog, “is dat er vaak ijs ligt zonder sneeuw. In Canada of in Zweden heb je ook gemakkelijk een halve meter ijs, maar dan ligt er ook nog een pak sneeuw op. En zelfs in Engeland is dat zo: met oostenwind ontstaan boven de Noordzee enorme sneeuwbuien.”

“Dat al die toertochten zijn doorgegaan”, zegt de weeramateur, “komt doordat het rond de kerstdagen windstil was, en er dus weinig windwakken zijn ontstaan. Had het toen harder gewaaid, dan waren er daarna voorturend problemen met de wind gebleven.”

Slechts een enkele keer ging Herman Wessels, onderzoeker op de afdeling waarnemingen en modellen van het KNMI, de afgelopen vorstperiode het ijs opmeten, om te zien of zijn ijsmodel zich nog aan de werkelijkheid hield. Het model neemt elke dag de weerwaarnemingen en -verwachtingen en rekent temperatuur, luchtvochtigheid, bewolking en windsnelheid om tot millimeters ijsgroei of -afsmelting. En het is computermodellen nu eenmaal eigen, dat ze de werkelijkheid alleen maar benaderen: juist in lange simulaties openbaren zich de afwijkingen.

Maar het ging goed, is ook de indruk die weeramateur Wigbold Wieringa uit Wirdum in Groningen heeft. Wieringa, gespecialiseerd op ijs, heeft juist zijn verslag van de afgelopen vorstperiode geschreven, ten behoeve van de Noorderrondritten waarvan hij de adviseur is. “Ik heb voor Groningen de indruk dat het aardig gewerkt heeft. Ik heb het niet voortdurend nagemeten. Normaal doe ik dat wel, maar toen ik eens voor een Avro-verslaggever het ijs in beeld moest meten, viel de boor in de plomp. En het is er niet van gekomen een nieuwe te kopen: ik wilde ook wel eens schaatsen.”

Halverwege volgende week zal, zegt het model, op niet door stroming verstoord water het laatste vliesje ijs smelten. Wie aan ijs verslaafd is, kan misschien nog enkele weken genieten van de stapels die aan de IJsselmeerkust opgekruid zijn. En mocht het weer gaan vriezen: het water 'onthoudt', doordat de ijslaag een constante temperatuurverdeling in stand hield met water van nul graden bovenaan, zijn ijslaag nog een week of twee. Pas daarna zal het reageren alsof de kou van december er nooit geweest is.