Keuringsartsen: wat we doen met WAO is wat politiek wilde

AMERSFOORT - “We begrijpen het niet: de politiek heeft zelf de regels voor de herkeuring van WAO'ers opgesteld. Nu blijkt dat deze politieke beslissing bijzonder effectief is en dan schrikken ze ervan. In plaats van tevreden te zijn, zoeken ze nu een zondebok.”

Arbeidsdeskundige Van Koersveld en verzekeringsgeneeskundige Van Ravenswaay van de bedrijfsvereniging BVG zijn boos om de wispelturigheid van de politiek. In de Tweede Kamer wordt gewapperd met een rapport van het College van toezicht sociale verzekeringen, waaruit zou blijken dat WAO'ers na herkeuring geschikt worden verklaard voor functies die ze eigenlijk niet aankunnen en dat er tussen bedrijfsverenigingen grote verschillen zijn. Maar volgens Van Ravenswaay zijn deze uitkomsten het gevolg van de wetgeving en niet van onzorgvuldigheid van de keuringen. “Het medische oordeel is niet anders geworden: het ziektebeeld is hetzelfde. Maar de wetgever wil nu dat we de WAO'ers beoordelen op wat ze nog wel kunnen.” Die andere beoordeling is een bewuste keuze geweest. Van Ravenswaay: “De herkeuringen zijn een pure bezuinigingsmaatregel van de politiek. Dat was het enige doel en dat is ze ook gelukt. Die verantwoordelijkheid moeten ze in Den Haag dan ook nemen en niet gaan afschuiven.”

- Zie verder pagina 7

'Positief aan de nieuwe WAO is alleen dat nu de werkgevers meewerken'

VERVOLG VAN PAGINA 1

PvdA, D66 en CDA willen dat de herkeuringen van WAO'ers worden verzacht en dat er beter wordt overlegd. Van Koersveld: “Ze hebben geen idee hoe het in de praktijk werkt. Wij kunnen ons in de kritiek absoluut niet vinden. De afgelopen jaren zijn we juist dieper en intensiever met cliënten omgegaan en is er veelvuldig onderling overleg.”

Ook over de protesten tegen de WAO-herkeuringen van de vakcentrales schampert keuringsarts Van Ravenswaay: “Stop de herkeuringen, roepen ze. Maar wat schieten we daarmee op? Gaan we terug naar het oude systeem, of komt er weer iets nieuws? En wat doe je dan met de mensen die al wel zijn herkeurd? De vakbonden hebben zich eigenlijk nooit wat van WAO'ers aangetrokken. Dit is makkelijk scoren voor ze, maar het lost niets op.”

Het probleem is volgens Van Koersveld “dat de herkeuring te ver weg staat van de belevingswereld van mensen. Iemand kan zich volledig arbeidsongeschikt voelen, maar toch zijn uitkering verliezen. Wij zijn verplicht om alleen te beoordelen wat een arbeidsongeschikte nog wel kan. Daarbij moeten we een functie zoeken die aansluit bij iemands opleiding en beperkingen. Daarna voeren we het uurloon in. En de computer, het zogeheten Functie Informatie Systeem, zoekt dan uit bij welke functies iemand geen uitkering meer krijgt. Als er onvoldoende functies zijn, dan stappen we in de eerstvolgende uitkeringsklasse, net zolang tot aan de wettelijke eis is voldaan. Dat wil zeggen: er moeten globaal drie functies met tien arbeidsplaatsen beschikbaar zijn.” Is dat het geval, dan is iemand tot werken in staat en vervalt de uitkering geheel of gedeeltelijk.

Reëel

Van Koersveld constateert dat WAO'ers met deze regels moeilijk uit de voeten kunnen. “Ze verwachten namelijk dat ze dan ook daadwerkelijk op die banen kunnen solliciteren en ook een reële kans maken op dat soort werk. Maar dan blijkt opeens dat er toch een aanvullende opleiding nodig is, of dat er in die functies eigenlijk geen vacatures zijn.”

Het meest storend vinden Van Koersveld en Van Ravenswaay dat de politiek absoluut geen maatregelen heeft genomen om de (gedeeltelijk) goedgekeurde WAO'ers daadwerkelijk te reïntegreren in het arbeidsbestel. Sterker nog, de nieuwe wetgeving heeft die mogelijkheden zelfs gereduceerd. Van Koersveld: “Terwijl reïntegratie toch eigenlijk de bedoeling zou moeten zijn.”

Een ander contra-produktief gevolg van de wetgeving is volgens Van Ravenswaay de verplichting om een zieke binnen een jaar te keuren. “Dat werkt enorm belemmerend. Zelfs als we nog allerlei mogelijkheden zien om de betrokkene binnen een paar maanden weer bij zijn eigen werkgever aan de slag te laten gaan, moeten we bepalen welke andere beroepen hij in theorie zou kunnen vervullen. We moeten schatten, zelfs als iemand al maanden wacht op een operatie en we zeker weten dat hij daarna weer gewoon op zijn oude plek aan de slag kan.”

Van Koersveld vult aan: “Als we iemand reïntegreren in een functie die minder betaalt, maar wel maximaal haalbaar is voor de betrokkene, dan kon vroeger de uitkering worden aangepast aan de feitelijke situatie. Dat mag niet meer. Nu worden ze geconfronteerd met een fors inkomensverlies en dat beperkt de mogelijkheden. De schatting werkt zo onnodige WAO'ers en werkloosheid in de hand.”

Positieve verandering

Ondanks alle kritiek, ziet Van Koersveld wel een positieve verandering bij de werkgevers ontstaan. Hij heeft net met veel moeite een jonge, maar langdurig arbeidsongeschikte vrouw weer bij haar oude werkgever aan de slag gekregen. “We hebben met personeelszaken speciaal op haar mogelijkheden een functie aangepast. Kijk, dat is nou wel veranderd: de houding van werkgevers. Door de malus en de privatisering van de Ziektewet zijn ze veel meer bereid arbeidsongeschikten te reïntegreren. Ze staan nu veel opener voor overleg. En terwijl vroeger cliënten nooit wat van hun werkgever hoorden, houden ze nu wel contact. Dat betekent dat de binding met het werk blijft en dat is weer een stimulans om terug te keren. Door deze mentaliteitsverandering van werkgevers heb ik nog nooit zoveel mensen gereïntegreerd.”