Escalatie in Bosnië

Het zorgelijkste punt in de escalatie van de oorlog in Bosnië is dat zij zo voorspelbaar was na het mislukken van het laatste vredesplan. Daarin zou Bosnië volgens de verdeelsleutel 70/30 tussen resp. Serviërs en Bosniërs worden verdeeld. Maar beide partijen dachten meer te winnen van oorlog dan van vrede, en zo begon de escalatie met de komst van lente en zomer, die zo veel aangenamer zijn om oorlog te voeren dan herfst en winter.

Voor de Verenigde Naties betekende het oplaaien van de oorlog een nieuwe kans. Dat klinkt wat cynisch, maar zo is het wel. De geloofwaardigheid van de volkerenorgaisatie was ernstig aangetast. De Fransen dreigden het land zelfs te verlaten, tenzij de VN steviger zouden optreden. Maar daar voelden ze op het VN-hoofdkwartier in New York heel weinig voor.

Tot de strijd opnieuw ontbrandde, Sarajevo weer beschoten werd, en aanstalten gemaakt werd de zware wapens rond die stad aan het toezicht van de VN te onttrekken om ze opnieuw in te zetten. De VN had op dat moment weinig keuze. Niet-ingrijpen zou de organisatie van haar laatste greintje geloofwaardigheid zou beroven. En zo wordt er sinds gisteren weer geschoten door Navo-vliegtuigen in opdracht van de VN.

Het brengt de vrede voorlopig niet dichterbij. De Serviërs slaan bovendien keihard terug door VN-militairen als gijzelaars te behandelen en als menselijk schild te gebruiken. Toch is dit niet het moment toe te geven aan wat minister Voorhoeve terroristische acties genoemd heeft. De VN moeten laten zien dat het hen ernst is met hun dreigementen. Zo moeten weer een partij worden, die serieus genomen wordt. Alleen zo kan de duivelskring van verdere escalatie van de oorlog doorbroken worden. Ook al moeten we tegelijk vaststellen, dat op het ogenblik niemand weet hoe twee partijen vrede te laten sluiten, die slechts de oorlog willen.