MACHO

John Wayne was mijn held op het witte doek toen ik schooljongen was. En Old Shatterhand, nobel en niet te verslaan, stond op een voetstuk. Niet te vergeten de vaderlandse geschiedenis: Tromp en De Ruyter, hoog op de campagne met achter hen de driekleur, strijdend voor patria. Archetypen van de man als een rots, daar moest je je naar richten. Wel huilde ik nog als een kind toen ik als twaalfjarige in de roman Van het westelijk front geen nieuws las hoe de hoofdfiguur, een anti-held, sneuvelde. Maar een man mocht niet huilen, je verdrong je tranen.

Jaren later kwam ik in een onderdeel van de strijdkrachten waarin flinkheid tot het uiterste erin werd gedruppeld als levertraan. Dag in dag uit. Wat werd je in militaire dienst? Juist, een man. Jaren later toen de cultuur (let wel: twintig eeuwen nadat Jezus van Nazareth beide geslachten leerde allereerst mens te zijn) de rechten van de vrouw ontdekte, keek ik eens in de spiegel. Ik zag verwerpelijke trekjes, werd een aardige man, zo eentje met medegevoel voor de onderdrukte vrouw. De aangekweekte en archetypische Macho-resten in mezelf meende ik mooi te hebben overwonnen.

Eind goed al goed? Nee mensen, zo werkt dat niet. De koude douche staat altijd gereed. Vrouwen hebben me onlangs fijntjes, maar verpletterend, voorgehouden: “Een beetje Macho moet echt hoor!” Verward en verslagen, de weg kwijt over mijn identiteit als man, wierp ik me op het deze week afgestoken verhaal van de Rotterdamse cultuursocioloog Carl Rohde. Juist, hij signaleert de ondergang van de Macho, het 'uit zijn van De Vent'. Maar dan komt het: de man is voor de vrouw van de jaren negentig alleen nog een Lustobject of een Oetlul. En een Oetlul ben je als je de Macho-trekjes op de vuilnis gooide en een softe man werd. Carl Rohde ziet ook het licht: de nieuwe man moet afhankelijk van de situatie, Macho zijn en dan weer... Wacho. Dit betekent dat de nieuwe man een 'houding op maat' moet leveren. “Deze Wacho erkent dat de mannelijkheid niet in zijn kloten zit, maar een rol is waarover hij moet onderhandelen.”

Dat is het dus. Opportunistisch afwegen, slangachtig kronkelen, wisselend van rol tot rol voor 'de vrouw van de jaren negentig'. Een kille woede stijgt in mij op. John Wayne had het wel geweten. En ik weet het ook. Kijk in de spiegel man. A man is a man.