CAROLYN McCARTHY

Carolyn McCarthy zou volgende week niet worden geïnstalleerd als nieuw lid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden als Colin Ferguson niet op haar levenspad was gekomen. En ze zou er haar laatste dime voor over hebben gehad als Ferguson nooit haar levenspad had gekruisd. Want op dat kruispunt ligt het graf van McCarthy's echtgenoot Dennis.

Dennis McCarthy is op 7 december 1993 in de avondspits met zijn dan 26-jarige zoon Kevin van Manhattan op weg naar huis in Mineola op Long Island als Colin Ferguson de volle wagon van de Long Island Rail Road binnenstapt. Ferguson trekt een pistool en begint passagiers af te maken. Niet lukraak, want de zwarte Jamaicaan knalt alleen blanken en mensen van Aziatische afkomst neer.

Als het lukt hem te overmeesteren zijn er zes doden gevallen, onder wie Dennis McCarthy, en negentien gewonden. Zoon Kevin is levensgevaarlijk gewond en zal deels verlamd blijven. Een geval van black rage wordt later vastgesteld. Colin Ferguson haat blanken en voelt zich een slachtoffer van racisme. Brieven die hij op zak heeft geven dat aan.

Als in het voorjaar van 1995 Ferguson wordt berecht treedt Kevin McCarthy als belastende getuige op. Halverwege zijn relaas begint hij te snikken. Moeder Carolyn neemt het woord over, kijkt Ferguson strak aan en zegt met vaste stem: “Je hebt mijn man van mij weggenomen, mijn allerbeste vriend. Mijn herinnering aan hem kun je niet wegnemen. Colin Ferguson, ik gun je mijn haat niet, ik gun je mijn woede niet. Je bent een slecht iemand, aan wie ik mijn tijd, mijn gedachten en mijn energie niet verspil.” Haar woorden snijden de huilende toehoorders door de ziel.

Tot de dood van haar man beperkt de maatschappelijke betrokkenheid van Carolyn McCarthy zich tot buurtwerk en het schoonmaken van stranden maar de 52-jarige verpleegkundige en huisvrouw ontpopt zich nu als een compromisloze en onvermoeibare voorvechtster van het beperken van wapenbezit. President Bill Clinton heeft in haar een bondgenoot door dik en dun als hij zijn anti-wapenwet aan het grote publiek tracht te verkopen.

Razend is ze als ze, op de publieke tribune van het Huis in Washington gezeten, 'haar' Congreslid, de Republikein Dan Frisa, hoort instemmen met het voorstel om de door de Democraten ingevoerde gedeeltelijke beperking terug te draaien. Een bode moet haar tot stilte manen.

Op dat moment vat ze het wat vage plan op om bij de volgende kandidaatstelling Frisa uit te dagen. Als geregistreerde Republikein meldt ze zich daarvoor bij het afdelingsbestuur, maar dat doet alles om haar tot andere gedachten te brengen. Dus stapt ze naar de Democraten met de vraag of die haar een kans willen geven. Maar denk erom, ik ben een Republikein, zegt ze er bij. Het is voor de leider van de Democratische fractie in het Huis, Dick Gephardt, geen beletsel.

Die welwillendheid lijkt nobeler dan ze in werkelijkheid is. Het vierde district van de staat New York geldt als stevig Republikeins. De bewoners behoren in meerderheid tot de conservatieve middenklasse. Clinton wint er de presidentsverkiezingen van 1992, maar met een minderheid van de stemmen; Ross Perot verpest het hier voor de zittende Republikeinse president George Bush. Sinds 1964 heeft 'het vierde' Republikeinse volksvertegenwoordigers afgevaardigd naar Washington. Het district staat onder aan de prioriteitenlijst van de Democraten; elders maken ze statistisch meer kans een Republikein uit het zadel te stoten.

En bij de Republikeinen viert de zorgeloosheid hoogtij. Ze schilderen haar af als een groentje en een kandidaat die maar één stokpaardje, dat van het wapenbezit, berijdt. “Ze heeft een verschrikkelijke tragedie meegemaakt en de mensen leven echt met haar mee”, zegt Frisa. “Maar dat betekent niet dat de mensen niet hun verstand gaan gebruiken als ze hun volksvertegenwoordiger gaan kiezen.” En hij heeft er het volste vertrouwen in dat zijn foldercampagne, die hem in 1994 succes bracht, ook in 1996 zal werken.

Met slechts een vijfde deel van de anderhalf miljoen gulden die Frisa aan zijn campagne besteedt draagt McCarthy, gesteund door familie, vrienden en 850 andere vrijwilligers haar boodschap uit. Ze is vaak te vinden op de stations die de Long Island Rail Road aandoet en drukt daar duizenden forenzen, eens reisgenoten van haar man, de hand. De media kijken haar op de vingers; ze voelt zich ongemakkelijk onder al die belangstelling.

Ook zij heeft zich gerealiseerd dat ze de boodschap moet verbreden; ook haar standpunten over andere kwesties zullen worden meegewogen. Carolyn McCarthy, meelevend katholiek, spreekt zich uit voor een liberaal abortusbeleid. Ze kritiseert het milieubeleid van het Republikeinse Huis en de benadering van de gezondheidszorg. Persoonlijk is ze tegen de doodstraf, maar aangezien de kiezers die opvatting niet delen maakt ze zich niet sterk voor afschaffing.

Als in de late avond van 5 november de uitslag bekend wordt blijkt McCarthy voor een verrassing te hebben gezorgd. Ze heeft Frisa overtuigend verslagen; ze haalt 58 procent van de stemmen tegen 42 voor de zittende Republikein. Duizenden doorgaans Republikeinse kiezers hebben haar kant gekozen en Democratisch gestemd. Meteen na het bekend worden van de overwinning doet de leiding van de Republikeinse partij op Long Island een poging haar weer in te lijven. Hoe zou ze het vinden om in 1998 de kandidaat van de Republikeinen te zijn voor het vierde district? McCarthy houdt de boot af.

Sinds half november probeert de Newyorkse wegwijs te raken in Capitol Hill. Getooid met de honkbalcaps, die ze thuis in de wijk ook altijd draagt. De publiciteit houdt ze op een afstand; zelfs een uitnodiging om bij Oprah Winfrey te komen is afgeslagen. Het liefst had ze een plaats veroverd in de commissie die zich met veel wetgeving over gezondheidszorg en milieu bezighoudt; het zijn de onderste regionen van de commissie economische zaken geworden.

Honderden keren heeft ze op stations campagne staan voeren. Nooit stapt ze in. Sinds de moord op haar man reisde ze een stukje naar het volgende station. Daarna nimmer meer.