Kinderen horen erbij!

De kerk valt ten prooi aan het marktdenken, waarschuwt C. Boele in Woord & Dienst, het tweewekelijks magazine voor de SoW-kerken. Er zijn volgens de ouderling van de hervormde gemeente Sliedrecht theologen die met het marktmechanisme het kerkelijk functioneren benaderen. ,,Zij zien de kerken als producent van religieuze diensten aan consumenten, die gedistribueerd worden door middel van betaalde krachten.'' Het religieuze leven is veranderd in een markt van kerken, predikanten, preken, begrafenissen en huwelijkssluitingen. De gelovige kan door perforatie kiezen voor de ideale (wijk)-gemeente, de predikant kiest uit het brede aanbod van gemeenten. ,,Het gaat er tenslotte om waar men zichzelf als individu 'prettig voelt', net als op de markt'', verzucht Boele.

Maar daar blijft het niet bij. Het marktdenken heeft in de kerk wortel geschoten. Zo vindt de herverdeling van predikantsplaatsen al lang niet meer plaats zonder dat er over budget, begroting en beleidsplannen wordt gesproken. ,,Uiteraard moeten kerkvoogdij en diaconie 'verantwoord' beheren, maar de vraag is wel aan Wie wij antwoord geven. Het gaat erom dat 'het lezen van de psalm', voorafgaande aan de kerkvoogdij- of diaconievergadering, de bespreking van begroting en rekening daadwerkelijk beïnvloedt.''

Terwijl kerken worden opgeroepen een positie in de religieuze markt te veroveren door na te denken over hun imago, hun 'smoel', vraagt Boele zich af of de kerk überhaupt wel een smoel kan hebben. ,,Er was geen gedaante of heerlijkheid aan Jezus te bekennen, en Zijn boodschap is niet alleen een geheimenis, maar ook een ergernis en dwaasheid. Hoe kan men zoiets ooit smoel geven? Komt dit imago-denken binnen de kerk niet voort uit een neo-calvinistische drang naar zichtbaarheid of uit de behoefte zich acceptabel te maken?'' Nee, volgens Boele moet de kerk zich niet richten op het marktmechanisme, maar op de naaste. En dat is vaak nog steeds onbetaald.

Het marktdenken mag de kerk niet overheersen. Wel moet de gemeente haar best doen de gelovigen binnen de kerkmuren te houden. En dat begint bij kinderen, schrijft Jaap Riemens in de Groninger kerkbode, blad van de Gereformeerde en de SoW-kerken in Groningen. ,,Als het waar is dat kinderen de toekomst voor de kerk betekenen, dan ziet het er somber uit met die toekomst.'' Kinderen worden vaak ervaren als een storend element in de plechtige viering, meent hij. Volgens Riemens moeten kerkdiensten in principe toegankelijk zijn voor zowel volwassenen als kinderen. ,,Maar er is niets zo storend als een mens die zich verveelt tijdens een dienst.''

De oplossing is de kindernevendienst. Vaak wordt daar echter niet voldoende aandacht besteed aan de woordverkondiging, constateert Riemens. ,,Met lichte irritatie zie je dan dat de kinderen zich uitsluitend met het kleuren van een plaatje hebben bezig gehouden.'' Elke kindernevendienst moet kwaliteit hebben en de kerkenraad is daar verantwoordelijk voor, betoogt hij. Goede toerusting en ondersteuning van de leiding behoort tot de taken. ,,Een kindernevendienst kan en mag geen activiteit zijn die op zichzelf staat, waar de rest geen bemoeienis mee hoeft te hebben.'' In het begin van zijn betoog zegt Riemens dat wat hem betreft kinderen best tijdens een 'niet al te lange' preek in de dienst kunnen blijven zitten. ,,Kinderen horen erbij!'', aldus Riemens. Maar een rustige kerkdienst en een verantwoorde kindernevendienst is ook niet weg.

Over een andere soort rust schrijft F. Gerkema in Opbouw, een tweewekelijkse uitgave van de Nederlands Gereformeerde Persvereniging. Hij vraagt zich af of in het geloof, midden in de wereld van de zonde, wel rust is te vinden. Schijnbaar moeilijk, constateert hij. ,,De aansporing om in verzet te gaan tegen zonde, dood en onrecht betekent strijd en ongemak.'' Het kwaad is de wereld nog niet uit. Tot dat moment kan de gelovige bij God schuilen en worden bemoedigd omdat hij merkt ,,dat door de tijden heen dezelfde pijn van het onverloste leven is gevoeld. Wat is er gezucht, geklaagd, getreurd en gekleumd.'' Het perspectief van de uiteindelijke overwinning op de duisternis, moet echt Rust geven. Opgelucht merkt Gerkema op dat 'de aarde dus niet tot in eeuwigheid onverlost door draait.'' Dit zet de zorgen over kindernevendienst en marktmechanisme in een ander perspectief.