Duitse media steunen besluit Daimler

Van onze correspondent BERLIJN - In de Duitse media is Daimlers afscheid van Fokker ondanks kritische kanttekeningen als een juiste stap begroet.

Daarnaast wordt algemeen vastgesteld dat de droom van oud-Daimlertopman Edzard Reuter om de gerenommeerde Duitse automobielfabriek uit te bouwen tot een 'geïntegreerd technologieconcern dat meerdere verkeerssystemen kan aanbieden' met het einde van AEG en Fokker voorgoed is uitgedroomd.

De Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) prijst de openhartige afrekening waartoe Daimler-topman Jürgen Schrempp de moed opbracht: “Nu moet hij vaststellen dat zijn greep naar Fokker een misgreep was. Het strekt Schrempp tot eer dat hij dat niet probeerde te verhullen.” En de krant vervolgt: “De Fokker-mensen kunnen de Nederlandse regering halsstarrigheid verwijten. Maar ook in Nederland kan de overheid niet als vroeger subsidies uitdelen. Daimler Benz kan daarvoor eigenlijk alleen maar dankbaar zijn. (..) Anders zou het lijden van Fokker nog jarenlang verlengd zijn.”

Elders merkt de FAZ op: “ Over de gevolgen voor Fokker en zijn bijna achtduizend werknemers kan zich bij ons niemand verheugen, ook al zal menige regionale politicus zich gelukkig prijzen niet met dit probleem te zijn opgescheept. Omgekeerd moeten de Nederlandse buren nu geen oude ressentimenten laten herleven. Wie voorstander van een verenigd Europa is, mag dit fiasco niet uitsluitend afdoen als een Nederlands of Duits probleem, maar het zien als deel van de Europese misère.”

De Nederlandse correspondent van de Süddeutsche Zeitung (SZ) stelt vast dat anti-Duitse uitlatingen achterwege zijn gebleven. “Bij de demonstratie in Den Haag viel op dat geen kwaad woord over de Duitse industriekolos of over Schrempp werd gezegd. De Nederlanders mogen bij tijd en wijle zelfgenoegzaam zijn, vooral ten opzichte van hun grote buurman met zijn duistere geschiedenis. Maar ze zijn ook tot zelfkritiek in staat. Fokker heeft in korte tijd het dubbele van zijn vermogen verloren. (..) Iets moet vreselijk misgelopen zijn zonder dat men dit aan wanbeleid van Dasa of Schrempp kan toeschrijven.”

De SZ-correspondent schetst Schrempps misrekening dat een 'eerder linkse regering' in Nederland Fokker nooit zou laten vallen en verwondert zich over de tegenslagen in de Duits-Nederlandse samenwerking.

“Het lijkt wel of de duvel ermee speelt: Duits-Nederlandse bedrijfshuwelijken houden eenvoudig geen stand. Dit is alweer Fokkers tweede scheiding. Aan het verbond met VFW in Bremen denken de Amsterdammers niet graag terug. De vroegere Fokker-chef Frans Swarttouw heeft dringend tegen een flirt met Daimler gewaarschuwd. (..) Nederlands-Britse huwelijken gedijen daarentegen prachtig, zie Royal Dutch-Shell en Unilever. De Britten waren drie jaar geleden ook in Fokker geïnteresseerd. Loopt de 'waterscheiding' uiteindelijk - tenminste in de economie - toch niet door Het Kanaal, maar langs de Nederlands-Duitse grens?”

De Berlijnse Tagesspiegel kritiseert het Duitse management. “Als zelfs onze elite-managers niet in staat zijn zogenaamde ramp-scenario's bijtijds te herkennen en noodlandingen als bij Fokker te verhinderen, ja, als ze daarnaast ook nog de uiterst gevoelige verhoudingen tussen Duitsers en Nederlanders op gevaarlijke wijze belasten, dan is het niet eenvoudig het toch al gehavende imago van Duitsland als industrienatie in een gunstig daglicht te stellen.”

Ook het Handelsblatt uit Frankfurt registreert het falen van Schrempp. Diens initiatief om Fokker aan te kopen was een belangrijke reden voor zijn promotie naar de concern-top. Het laten vallen van Fokker is daarmee ook de bekentenis van een heel persoonlijke ondernemersfout. Maar door langer te wachten zou die fout alleen maar groter geworden zijn.

Ook elders in Europa is de val van Fokker met belangstelling gevolgd. Het Parijse financiële dagblad Les Echos schrijft dat het in de steek laten van Fokker het falen van de Daimler-strategie markeert en tevens het einde aangeeft van een tijdperk voor de Duitse industrie. “In een paar weken tijd heeft de grootste industriegroep aan gene zijde van de Rijn de stervensoorkonde uitgereikt aan twee grote Europese namen, AEG en Fokker. Dat was enige tijd geleden ondenkbaar geweest.”

De Basler Zeitung uit Basel richt zijn kritiek op Fokker: “In 1993 stemde de Fokkerleiding in met een overname door Daimler in de hoop de dieper liggende structuurproblemen in de schoenen van de Duitsers te kunnen schuiven: met duidelijk te hoge kosten wordt op Schiphol geproduceerd, in fabriekshallen die men allang had moeten vervangen. Maar de rekening van 1993 ging niet op.”

Het Britse zakenblad Financial Times (FT) acht het een grote stap voorwaarts dat Schrempp bij Daimler grote schoonmaak houdt. Dat markeert de omvorming van een concern dat uit was op het bouwen van een imperium in een commerciële onderneming. Een bijkomend voordeel acht de FT het dat Dasa een geloofwaardiger partner wordt in de Europese defensie-industrie. Met Fokker als zwart gat was een toenadering van Europse partners niet mogelijk.