Gevluchte Somaliërs niet blij met nieuw ambtsbericht

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Teleurgesteld en verbaasd. Zo reageert de Somalische gemeenschap in Nederland op het nieuwe ambtsbericht van Buitenlandse zaken over Somalië. Volgens de Somalische vluchtelingen ziet het ministerie één belangrijk ding over het hoofd, namelijk dat het in heel Somalië nog steeds onveilig en niet stabiel is.

Zoals Trouw gisteren meldde, vindt Buitenlandse zaken het zuiden van Somalië onveilig, omdat daar voortdurend gevochten wordt. Terugsturen daarheen van uitgeprocedeerde asielzoekers is daarom onverantwoord. Vorige zomer zijn daarheen overigens wel vier Somaliërs uitgezet.

Somaliland, de afgescheiden republiek in het noordwesten en het noordoosten zijn volgens Buitenlandse zaken wel stabiel en veilig genoeg om mensen naar terug te sturen. Maar volgens de Somaliërs zelf is daar geen sprake van. “Hoe kun je Hargeisha (de hoofdstad van Somaliland) veilig noemen, terwijl het vijf kilometer verderop onveilig is? Het vliegveld staat niet eens onder controle van de regering van Somaliland”, reageert Mouhamed Yussuf Abdillahi, secretaris van de Federatie Somalische Associaties in Nederland.

Abdillahi vindt dat terugkeer van Somaliërs pas bespreekbaar is, als er één centrale regering is in Somalië: “Nederland doet nu zaken met regionale besturen”. Recente onderhandelingen over een nationale regering geven de gemeenschap een beetje hoop dat het nog goed komt in hun land. Maar cynisme overheerst.

Shakib Dhowre, actief onder de Somalische asielzoekers in Nederland: “In 1993 is er al een intentie in die richting uitgesproken, maar er is niets veranderd. En degenen die nu met elkaar onderhandelen, zijn dezelfde krijgsheren die Somalië vernietigd hebben! Die zijn niet te vertrouwen.”

Advocaat mr. Pieter Bogaers, die veel Somalische asielzoekers als cliënt heeft en op wiens verzoek de Nationale ombudsman momenteel de kwaliteit van de ambtsberichten onderzoekt, vindt dat Buitenlandse zaken nog steeds een verkeerde voorstelling van zaken geeft over Somalië. “De situatie kan van dag tot dag veranderen, ook in het noorden. Je kunt niet zeggen dat het er stabiel en veilig is.” Bogaers mist in dit verband de namen van de zegslieden, met wie in Somalië is gesproken.

Volgens de jurist klopt het ook niet dat, zoals Buitenlandse zaken stelt, elke teruggestuurde Somaliër altijd wel wordt opgevangen door een (sub)clan. Daarvoor is de sociaal-economische structuur in het noorden veel te wankel. Bogaers wijst op de waarschuwing in het ambtsbericht van de UNHCR. Volgens de VN-organisatie vormen grootschalige gedwongen uitzettingen een gevaar voor de terugkeerprogramma's voor vluchtelingen uit de regio.

Dat Somaliërs van een zuidelijke clan nu ook naar het noorden kunnen worden gestuurd, omdat ze daar hebben gewoond, vindt Bogaers absurd: “Zo maak je crepeerbeslissingen.”

Kamerleden waren gisteren onbereikbaar voor commentaar of wachten daarmee totdat ze het ambtsbericht zelf hebben ontvangen.