WAO'ers zijn geen parasieten

De voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO-NCW Blankert riep in zijn nieuwjaarstoespraak op het aantal WAO'ers terug te dringen. Het kabinet is dat met hem eens en heeft gisteren besloten de keuringen strenger te maken. Een belediging voor zieke mensen, aldus bankemployé Jack Westman.

Kan dit zomaar? Werkgeversbaas Blankert jammert in een nieuwjaarstoespraak dat het aantal WAO'ers weer toeneemt en dat zij zijn winstcijfers in gevaar brengen, en verklaart de zieke werknemer - opnieuw - vogelvrij? Omdat, zo redeneert Blankert, het aantal WAO'ers stijgt, deugen de keuringen niet en moeten de richtlijnen dus scherper.

Zelden heb ik iemand in één bedenksel zo veel onlogica horen debiteren en tegelijkertijd zo veel mensen horen beledigen.

Allereerst moeten richtlijnen natuurlijk niet beoordeeld worden op tegenvallende vangsten. Het doel van de WAO-richtlijnen is om zieke mensen als ziek en gezonde mensen als gezond te kwalificeren, en niet om precies zo veel mensen ziek te verklaren dat Blankerts opties op peil blijven.

In de tweede plaats zou het een werkgeversvoorman sieren als hij de hand ook in eigen boezem stak en niet blindweg de keuringsartsen beschuldigt van laksheid als het aantal afkeuringen tegenvalt. Ik ben zo bevoorrecht om voor een grote bank te werken, die in woord en daad heuse betrokkenheid bij zijn werknemers betuigt, maar in veel bedrijven is extreme werkdruk eerder regel dan uitzondering. En geloof me: het zijn niet de mensen die de kantjes eraf lopen die overspannen of opgebrand thuis zitten. Misschien een gedachte om ook eens bij de bron te kijken voordat de sluis wordt beticht van een overstroming?

Ten derde, en dat telt voor mij om persoonlijke redenen zwaar, blijven Blankert en anderen volharden in hun (meest onuitgesproken maar daarom niet minder kwetsende) stellingname dat WAO'ers best zouden kunnen werken als ze niet zo parasitair waren.

Dat er in deze groep rotte plekken zitten, geloof ik. Maar om telkens de werkelijk zieken in het nauw te drijven en bij voorbaat schuldig te verklaren, druist niet alleen in tegen mijn rechtsgevoel maar ook tegen de algemene rechtsregels van onze samenleving. Zeer veel zieken doen hun uiterste best om terug te keren in het arbeidsproces. Daar ben ik al bijna twee jaar van zeer nabij getuige van. Ze lijden zeer onder hun vaak slopende ziekte. Ze lijden zeer onder hun onvermogen om volwaardig aan de maatschappij deel te nemen. En evengoed lijden ze er zeer onder dat de buitenwacht keer op keer publiekelijk hun integriteit in twijfel trekt.

Enkele jaren geleden waren er ook al eens wat huilerige werkgevers die zich beklaagden over de WAO-kosten. De politiek reageerde daarop door de WAO'ers via strenge herkeuringen aan de wurgriem te leggen. Uit mijn directe omgeving weet ik dat daarbij mensen zijn goedgekeurd die nauwelijks in staat zijn een gewone dag vol te maken, laat staan een werkdag. De politiek besefte dat na verloop van tijd gelukkig ook en keerde enigszins op haar schreden terug. Blankert legt dit nu uit als een kwalijke versoepeling van de regels.

Alleen premier Kok diende hem van repliek, door zich kritisch uit te laten over de door Blankert genoemde cijfers en door de werkgevers te wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid.

Alle andere betrokkenen zwijgen, of proberen de werkgevers snel een speen toe te steken, zoals staatssecretaris Hoogervorst van sociale zaken en de rest van het kabinet. Sta ik verder dan werkelijk alleen, met mijn beginvraag: kan dit zomaar? Is het acceptabel dat werkgevers en politici onophoudelijk schermen met lagere en kortere uitkeringen, terwijl nog dagelijks in vacatures mensen worden opgeroepen om stressbestendig te zijn - ten bewijze dat in die bedrijven een ongezonde werkdruk tot norm is verheven? Is het acceptabel dat de honderdduizenden voor hun plekje knokkende WAO'ers keer op keer ongefundeerd het mikpunt worden van populistische en insinuerende poldermodelmanagers? Ik vind van niet.

Zieken verdienen een fruitmand en geen slinkse muilpeer. Al was het alleen maar omdat ik eerlijk gezegd weinig werkenden ken, die elke ochtend zo staan te popelen om weer aan de slag te kunnen.